Οι Ζαπατίστας και η Άλλη Καμπάνια: Οι οδοιπόροι της ιστορίας
Δεύτερο Μέρος: Οι δρόμοι της Άλλης
Τον Αύγουστο του 2003 γεννιούνται τα ζαπατιστικά Caracoles και, μαζί τους, οι λεγόμενες Επιτροπές Καλής Διακυβέρνησης. Προχώρησε, τότε, ο διαχωρισμός, ως κατεύθυνση, ανάμεσα στον πολιτικο-στρατιωτικό μηχανισμό του EZLN και τις πολιτικές δομές των ζαπατιστικών χωριών. Παράλληλα, φροντίσαμε για τη διαδοχή στη διοίκηση και ολοκληρώθηκαν οι λεπτομέρειες σχετικά με την άμυνα και την αντίσταση σε ενδεχόμενη στρατιωτική επίθεση. Τα πρώτα βήματα για την Έκτη Διακήρυξη και γι’ αυτό που αργότερα θα αποτελούσε την Άλλη Καμπάνια είχαν γίνει.
1. Μόνοι/ες; Κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 2004, ο EZLN δημοσιεύει, σε μια σειρά κειμένων, τη βάση της κριτικής του θέσης απέναντι στην πολιτική τάξη και «στέλνει» σήματα ως προς το πού πηγαίνει το πράγμα. Αρχές του 2005 ήταν έτοιμες οι βάσεις στις οποίες θα χτιζόταν η Έκτη Διακήρυξη της Selva Lacandona.
O προεκλογικός αγώνας είχε προχωρήσει εδώ και καιρό. Παρουσιάζονταν τότε τρεις πιθανοί δρόμοι για τον EZLN: να ενσωματωθεί στο «κύμα» του Λόπες Ομπραδόρ, αγνοώντας τα σημάδια και τα δεδομένα που είχαμε σχετικά με την πραγματική του τάση (δηλαδή να γίνουμε ασυνεπείς)· να σιωπήσει και να περιμένει να δει τι θα γινόταν με την εκλογική διαδικασία· ή να παρουσιάσει το σχέδιο που ετοιμάζαμε.
Η απόφαση έπρεπε να ληφθεί από τις κοινότητες και όχι τη ζαπατιστική διοίκηση. Έτσι, άρχισε να ετοιμάζεται αυτό που αργότερα θα ήταν ο κόκκινος συναγερμός, η εσωτερική σύσκεψη και, εντέλει, η Έκτη Διακήρυξη.
Το αμέσως προηγούμενο της Έκτης ήταν το κείμενο που ονομάστηκε «Η Απίθανη Γεωμετρία της Εξουσίας». Έρχεται μετά ο κόκκινος συναγερμός, που κάποιοι τον ερμήνευσαν ως ανακοίνωση ζαπατιστικής επίθεσης ή ως «απάντηση» στις συνεχείς στρατιωτικές περιπολίες. Δεν ήταν ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αποτελούσε προληπτικό μέτρο σε περίπτωση εχθρικής στρατιωτικής δράσης… την οποία ενθάρρυναν οι επιθέσεις των προοδευτικών διανοουμένων από τα ΜΜΕ, οι οποίοι, απογοητευμένοι που δεν τους συνοδεύαμε στους επαίνους τους προς τον AMLO –και δεν μέναμε ήσυχοι– μας επιτίθεντο ωμά.
Στα ζαπατιστικά χωριά συζητιέται η Έκτη και εκείνα αποφασίζουν και λένε: «Αν και μένουμε μόνοι, είμαστε έτοιμοι». Δηλαδή, να διασχίσουμε μόνοι/ες τη χώρα, να ακούσουμε τους από κάτω, να ξεκινήσουμε με τον κόσμο αυτό το Εθνικό Πρόγραμμα Αγώνα, για να αλλάξουμε τη χώρα μας και να δημιουργήσουμε μια νέα συμφωνία, ένα νέο Σύνταγμα. Τρία χρόνια ετοιμαζόμασταν γι’ αυτό: για να μείνουμε μόνοι/ες.
Αλλά δεν έγινε έτσι.
Γρήγορα η Έκτη Διακήρυξη άρχισε να δέχεται συμμετοχές. Έφτασαν μηνύματα από ολόκληρη τη χώρα που έδειχναν ότι η Έκτη όχι μόνο είχε γίνει κατανοητή και αποδεκτή, αλλά και ότι πολλοί/ες την είχαν κάνει κτήμα τους. Μέρα με τη μέρα, η Έκτη μεγάλωσε και έγινε πανεθνική.
2. Τα πρώτα βήματα… και οι τριβές. Όπως εξηγήσαμε προηγουμένως, είχαμε προβλέψει μια μακρά πορεία. Η ιδέα μας ήταν να καλέσουμε σε μια σειρά από αρχικές συναντήσεις για να γνωριστούμε, όσοι αγκαλιάζουμε το σκοπό και το δρόμο. Και οι συναντήσεις αυτές θα έπρεπε να διαφέρουν από αυτές που είχαν πραγματοποιηθεί σε άλλες περιπτώσεις. Τώρα, το ζαπατιστικό αυτί έπρεπε να έχει την πρώτη θέση.
Ξεκινήσαμε τις συναντήσεις με τις πολιτικές οργανώσεις, με σκοπό να τους δείξουμε τη σημασία που τους αναγνωρίζαμε. Κατόπιν με τους ιθαγενικούς λαούς και τις οργανώσεις, για να τους υπογραμμίσουμε ότι δεν εγκαταλείπαμε τον αγώνα μας αλλά τον εντάσσαμε σε έναν μεγαλύτερο. Έπειτα, με κοινωνικές οργανώσεις, ανιχνεύοντας ένα έδαφος στο οποίο ο άλλος είχε χτίσει την ιστορία του. Πιο μετά, με ΜΚΟ, ομάδες και συλλογικότητες διαφόρων τύπων που πάντα παρέμεναν κοντά μας. Μετά με οικογένειες και άτομα, δηλώνοντας έτσι ότι για μας μετρούσαν όλοι/ες, δεν έχει σημασία το μέγεθος ή ο αριθμός τους. Στο τέλος, με τους διαφορετικούς/ες, αναγνωρίζοντας, δηλαδή, ότι αν κοιτάζουμε τα πράγματα απ’ έξω η οπτική μας είναι περιορισμένη (όπως ούτως ή άλλως είναι).
Τον Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 2005 πραγματοποιούνται οι λεγόμενες «προπαρασκευαστικές συναντήσεις». Σ’ αυτές κρατήσαμε τον λόγο μας, ακούσαμε με προσοχή και σεβασμό ΟΛΑ όσα ειπώθηκαν, συμπεριλαμβανομένων και κατηγοριών, κριτικών, απειλών… και ψεμάτων (παρόλο που τότε δεν γνωρίζαμε ότι επρόκειτο για ψέματα).
Στις 16 Σεπτεμβρίου του 2005, πριν από ένα χρόνο, παρουσία της μακαρίτισσας πλέον Comandanta Ramona, η διοίκηση του EZLN παρουσίασε επίσημα στο σύνολο των συμμετεχόντων την «Άλλη Καμπάνια»· ενημέρωσε ότι θα συμμετείχε στο κίνημα με μια αντιπροσωπεία της διοίκησής της (που ονομάστηκε Επιτροπή «Έκτη»), καθώς και με τις ζαπατιστικές κοινότητες· και ανακοίνωσε την «αναχώρηση» του πρώτου εξερευνητή, του απεσταλμένου Μηδέν (υποδηλώνοντας έτσι ότι θα ακολουθούσαν και άλλοι/ες), με την αποστολή να γνωρίσει και να ακούσει όλους τους συντρόφους και τις συντρόφισσες, σε ολόκληρη τη χώρα, που δεν είχαν μπορέσει να παρευρεθούν στις προπαρασκευαστικές συναντήσεις, και να εξερευνήσει τις συνθήκες στις οποίες η Επιτροπή «Έκτη» θα πραγματοποιούσε το έργο της.
Στην πρώτη αυτή γενική συνέλευση ο EZLN προτείνει να διατηρηθεί ο σκοπός της Έκτης να δημιουργήσουμε έναν άλλο τρόπο να κάνουμε πολιτική και να λαμβάνουμε υπόψη το λόγο όλων, ανεξάρτητα από το αν έχουν παρευρεθεί στις συνελεύσεις.
Επίσης στη συνάντηση αυτή έγιναν από κάποιες οργανώσεις και οι πρώτες απόπειρες να συμπεριλάβουν την Άλλη Καμπάνια στη λίστα των τίτλων που συγκροτούν την «Promotora», το «Frentote» και τον λεγόμενο «Εθνικό Διάλογο». Απέναντι στη στάση αυτή, ο EZLN πρότεινε να μην αποφασιστεί τίποτε εκεί. Να συζητηθεί, να παρουσιαστούν επιχειρήματα, αλλά να μη ληφθούν αποφάσεις ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΟΛΩΝ. Όσοι επένδυαν στο γεγονός ότι στις συνελεύσεις θα αποφασιζόταν το ουσιώδες, παρά την απουσία της μεγάλης πλειοψηφίας των συμμετεχόντων, συνάντησαν το πρώτο τους εμπόδιο όταν αποφασίστηκε ότι τα λεγόμενα «6 σημεία» θα συζητούνταν από όλους και όλες σε ολόκληρη τη χώρα. Αργότερα, στις συναντήσεις μετά τη γενική αυτή συνέλευση, ο EZLN πήρε αποστάσεις από τις οργανώσεις αυτές, λόγω των χειρισμών τους.
Οι ηγεσίες των λίγων αυτών οργανώσεων, ομάδων και συλλογικοτήτων δεν υπήρξαν έντιμες. Όπως φάνηκε αργότερα, επένδυαν στο να μπουν στο κίνημα με σκοπό να το καθοδηγήσουν, να το σπάσουν… ή να διαπραγματευθούν μια καλύτερη θέση στην «αγορά», στην οποία μετατρεπόταν το κίνημα γύρω από τον AMLO. Ήταν τόσο σίγουροι ότι θα γινόταν πρόεδρος… ε! καλά, επίσημος πρόεδρος, που ένιωθαν ότι έχαναν το τραίνο (του προϋπολογισμού) και αυτοί ούτε εισιτήριο δεν είχαν. Και η Άλλη ήταν το εμπόρευμα που θα αντάλλασαν για καλοπληρωμένες αργομισθίες, υποψηφιότητες και θέσεις.
3. Τα πρώτα προβλήματα. Στη γενική αυτή συνέλευση φάνηκε, επίσης, ότι υπήρχε μια ανισορροπία: οι ομάδες και οι συλλογικότητες (που βρίσκουν στη συνέλευση τον φυσικό τους χώρο για να συζητούν και να αποφασίζουν) είχαν μεγάλο πλεονέκτημα σε σχέση με τις πολιτικές και κοινωνικές οργανώσεις, τις οικογένειες και τα άτομα… καθώς και σε σχέση με τους ινδιάνικους λαούς.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να πούμε ότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην Έκτη Διακήρυξη είναι ιθαγενείς (και αυτό χωρίς να υπολογίζουμε τους ζαπατίστας). Αν αυτό δεν αντανακλάται στις εκδηλώσεις και τις συναντήσεις, είναι γιατί οι ινδιάνικοι λαοί έχουν άλλους χώρους συμμετοχής και αγώνα, λιγότερο «ορατούς». Αρκεί να πούμε ότι αν τώρα, κάπου, για κάποιο λόγο, συγκεντρώνονταν όλοι οι συμμετέχοντες, θα υπήρχε (με έναν πολύ συντηρητικό υπολογισμό) μια αναλογία 10 ιθαγενείς για κάθε άτομο άλλης πολιτικής, κοινωνικής οργάνωσης, ΜΚΟ, ομάδας, συλλογικότητας, οικογένειας ή συμμετέχοντα. Μακάρι οι ινδιάνικοι λαοί να γινόταν να διδάξουν όλους και όλες ότι δεν χρησιμοποιούμε το «εγώ» αλλά το «εμείς» για να δώσουμε όνομα και να χαρακτηρίσουμε αυτό που είμαστε. Αυτά όλα είδαμε και μερικά ακόμα (π.χ. ότι δεν υπήρχε ένας μηχανισμός λήψης αποφάσεων, ούτε κάποιος χώρος για τη συζήτηση· ότι οι συλλογικότητες και οι ομάδες ήθελαν να επιβάλλουν τον δικό τους τρόπο στις πολιτικές και κοινωνικές οργανώσεις και αντιστρόφως). Όμως δεν μας προξένησε ανησυχία. Πιστεύαμε ότι το βασικό ήταν να γνωριστούμε όλοι/ες, και αργότερα θα αποφασίζαμε όλοι/ες μαζί το προφίλ της Άλλης, που ως τότε ήταν ακόμα ημιτελές.
4. Τα στάδια. Κατά τη γνώμη μας, το ξεκίνημα της Άλλης και η «αναχώρηση» για την πρώτη περιοδεία κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου είχε αρκετά πλεονεκτήματα. Το πρώτο ήταν ότι, λόγω της θέσης μας κατά της πολιτικής τάξης, δεν θα γινόμασταν «ελκυστικοί/ες» στις εξέδρες και τις συναντήσεις για όσους/ες μετείχαν και εξακολουθούν να μετέχουν στον εκλογικό αγώνα. Το γεγονός ότι προχωρούσαμε προς την αντίθετη κατεύθυνση από τους «καλά σκεπτόμενους» θα εξέθετε όσους είχαν παλιότερα πλησιάσει τον EZLN μόνο και μόνο για να βγάλουν φωτογραφίες, και θα τους προέτρεπε να μας αποφύγουν και να πάρουν αποστάσεις από τον νεοζαπατισμό (με βιβλία, δηλώσεις… και υποψηφιότητες).
Το δεύτερο, όχι λιγότερο σημαντικό, ήταν ότι πηγαίνοντας να ακούσουμε τους/ις από κάτω, ο λόγος των υπόλοιπων αγώνων θα γινόταν ορατός, και κατά συνέπεια χειροπιαστή η ιστορία και η πορεία τους. Έτσι, το να «εμφανιστεί» κάποιος στην Άλλη θα ήταν σαν να «εκδηλώνεται» σε σχέση με την καταστολή των κασίκες, της κυβέρνησης, των επιχειρηματιών και των κομμάτων. Κατά τη γνώμη μας, όσοι εμπλέκονταν στον προεκλογικό αγώνα θα φορτώνονταν το βάρος της καταστολής, ελαφρύνοντας έτσι τις “πλάτες” των μικρών αγώνων και οργανώσεων. Ένα πλεονέκτημα επιπλέον ήταν ότι, απορροφημένοι καθώς ήταν εκεί πάνω με τις εκλογές, θα μας άφηναν ήσυχους ως προς το σχέδιό μας και ο νεοζαπατισμός θα έπαυε να αποτελεί μόδα.
Τότε λοιπόν σκεφτήκαμε τα επόμενα χρονικά διαστήματα:
- Έξι μήνες περιοδεία εξερεύνησης και γνωριμίας σε ολόκληρη τη χώρα (από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο του 2006). Τελειώνοντας (την περιοδεία), θα κάνουμε ενημέρωση σε όλη την Άλλη: «αυτοί είμαστε, βρισκόμαστε εδώ, αυτή είναι η ιστορία μας»· αφήνουμε να περάσει η εκλογική διαδικασία και ετοιμάζουμε το επόμενο βήμα.
- Έπειτα, ένα επόμενο στάδιο εμβάθυνσης της γνωριμίας και αφιερωμένο στη δημιουργία των μέσων επικοινωνίας και υποστήριξης των συμμετεχόντων (του δικτύου), με σκοπό την αλληλοβοήθεια και υπεράσπιση μεταξύ μας (με τη συμμετοχή, πλέον, περισσότερων απεσταλμένων από την Επιτροπή «Έκτη» –από το Σεπτέμβριο του 2006 ως τα τέλη του 2007–, με ενδιάμεσα διαστήματα για να ενημερώνουν και να αντικαθίστανται οι απεσταλμένοι).
- Αργότερα, (κατά τη διάρκεια όλου του 2008), η έκθεση, η συζήτηση και ο καθορισμός του προφίλ της Άλλης, σύμφωνα με την άποψη όλων των συμμετεχόντων και όχι μόνο του EZLN.
- Το 2009, 3 χρόνια μετά το ξεκίνημά της, η Άλλη θα μπορούσε πλέον να παρουσιαστεί στο λαό μας με δικό της πρόσωπο και φωνή, που θα είχαν δημιουργηθεί από όλους και όλες. Και τότε ναι, θα ξεκινάγαμε μαζί με και για τους/ις από κάτω το Εθνικό Πρόγραμμα Αγώνα, αντικαπιταλιστικό και της αριστεράς.
Θυμίζουμε ότι, σύμφωνα με τις αναλύσεις μας, τη χρονιά εκείνη θα τελείωνε το «λοπεζομπραδορικό όνειρο». Η πατρίδα μας, τότε, δεν θα είχε ως μοναδικό της μέλλον την απογοήτευση, την αποθάρρυνση και την απελπισία, αλλά θα υπήρχε «κάτι άλλο»…
5. Τα βήματα ως το Ατένκο: Είμαστε σύντροφοι/ισσες; Τότε, λοιπόν, ξεκίνησε η περιοδεία… και συνέβη ό,τι συνέβη. Ο πόνος που είχαμε διαισθανθεί ήταν λίγος μπροστά σ’ αυτά που συναντούσαμε, ακούγαμε και μαθαίναμε στο πέρασμά μας. Κυβερνήσεις όλων των πολιτικών κομμάτων (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της υποτιθέμενης «αριστεράς» – PRD, PT και Convergencia) να συμμαχούν με κασίκες, γαιοκτήμονες και επιχειρηματίες για να υφαρπάξουν, να εκμεταλλευθούν, να περιφρονήσουν και να καταστείλουν εχιδατάριος, ιθαγενικές κοινότητες, μικροπωλητές και πλανόδιους, εργαζόμενους/ες στο σεξ, εργάτες, υπαλλήλους, δασκάλους, φοιτητές, νέους και νέες, γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένους· να καταστρέψουν τη φύση, να πουλήσουν την ιστορία και τον πολιτισμό· να ενισχύσουν ιδέες και ενέργειες γεμάτες αδιαλλαξία, αποκλεισμούς, σεξισμό, ομοφοβία και ρατσισμό. Και τίποτε από όλα αυτά δεν παρουσιαζόταν στα μεγάλα ΜΜΕ.
Αλλά αν το Μεξικό των από κάτω που συναντούσαμε ανέβλυζε έναν πόνο που προκαλούσε οργή, οι οργανωμένες εξεγέρσεις που εμφανίζονταν, ενωμένες, αποκάλυπταν (και ξυπνούσαν) μια «άλλη» χώρα, σε αναβρασμό, σε αγώνα, που δημιουργεί δικές της εναλλακτικές.
Αν στα πρώτα της βήματα η περιοδεία της «Έκτης» Επιτροπής είχε θεωρηθεί με τον βλακώδη τρόπο εκείνου που κοιτάει μόνο προς τα πάνω, ως «περιπλανώμενο κουτί παραπόνων», αυτό γρήγορα άλλαξε, και ο λόγος του άλλου, της άλλης απόκτησε το μέγεθος που μέχρι τότε είχε αποκρύψει η σιωπή των από πάνω. Ακούστηκαν και είχαν απήχηση στους/ες υπόλοιπους/ες έντιμους/ες συμμετέχοντες/ουσες εκπληκτικές ιστορίες ηρωισμού, αφοσίωσης και θυσίας στην πορεία της αντίστασης απέναντι στην καταστροφή που έρχεται από τα πάνω.
Φτάσαμε έτσι στην Πολιτεία του Μεξικού και στο D.F. (Ομοσπονδιακό Διαμέρισμα) με ένα φορτίο που περιείχε τα καλύτερα από όλα τα χρώματα που αγωνίζονται από κάτω. Το ημερολόγιο έδειχνε 3 και 4 Μαΐου 2006 και το αίμα και ο πόνος έβαψαν τον λαό του Ατένκο και τους συντρόφους και τις συντρόφισσες της Άλλης Καμπάνιας.
Δίνοντας ένα πραγματικό μάθημα στην Άλλη για τη σημασία της λέξης σύντροφος και συντρόφισσα, το Μέτωπο των Λαών για την Υπεράσπιση της Γης, του Ατένκο, κινητοποιήθηκε για να στηρίξει τους συντρόφους του Texcoco. Η δημοτική κυβέρνηση (PRD), προσποιούμενη ότι συνδιαλέγεται και διαπραγματεύεται, καλούσε την ίδια στιγμή την πολιτειακή (PRI) και ομοσπονδιακή αστυνομία (PAN). Τα πλέον αντιπροσωπευτικά κόμματα της πολιτικής τάξης, PRD, PRI, PAN, ένωσαν τις δυνάμεις τους για να χτυπήσουν την Άλλη. Γύρω στους 200 συντρόφους/ισσες δέχθηκαν επίθεση, χτυπήθηκαν, βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν.
Ένας ανήλικος, ο Javier Cortés Santiago, δολοφονήθηκε από την αστυνομία. Ο νεαρός σύντροφός μας Alexis Benhumea Hernández, συμμετέχων στην Άλλη και φοιτητής του UNAM, μετά από μακρύ ψυχορράγημα πέθανε, επίσης δολοφονημένος.
Η πλειοψηφία αντιδράσαμε και ξεκινήσαμε δράσεις αλληλεγγύης και υποστήριξης, καταγγελίας και πίεσης. Ως ελάχιστο δείγμα εντιμότητας και συντροφικότητας, σταματήσαμε την περιοδεία της «Έκτης» Επιτροπής του EZLN και ασχοληθήκαμε κατ’ αρχάς με το να αντικρούσουμε την εκστρατεία δυσφήμησης και ψεμάτων που γινόταν, μέσω των ΜΜΕ, εναντίον του Μετώπου των Λαών για την Υπεράσπιση της Γης (κάτι το οποίο έθιξε κάποιους συντρόφους και συντρόφισσες των εναλλακτικών μέσων)· κατόπιν με δραστηριότητες που είχαν στόχο τη συγκέντρωση χρημάτων για τους κρατούμενους και τις κρατούμενες και με ενέργειες που θα εξέθεταν την αλήθεια σχετικά με αυτό που συνέβη.
Σε αντίθεση με την πλειοψηφία της Άλλης, μερικές οργανώσεις ενδιαφέρθηκαν και κινητοποιήθηκαν μόνο όσο είχαν δικούς τους αγωνιστές στη φυλακή, ή όσο οι δράσεις τραβούσαν την προσοχή. Όταν οι σύντροφοί τους απελευθερώθηκαν και το Ατένκο «έφυγε από τη μόδα», εγκατέλειψαν το αίτημα για απελευθέρωση και δικαιοσύνη των υπολοίπων κρατουμένων. Λίγο αργότερα θα έτρεχαν πρώτοι να εγκατασταθούν στις σκηνές του AMLO στο Σόκαλο και τη Ρεφόρμα. Ό,τι δεν έκαναν για το Ατένκο, το έκαναν για τον Λόπες Ομπραδόρ... Αφού «οι μάζες» ήταν μαζί του!... Ε! και οι προβολείς βέβαια.
Άλλες οργανώσεις κοίταξαν να εκμεταλλευθούν τη συγκυρία επιδιώκοντας με επιδεξιότητα να επιβάλουν στην Άλλη μια πολιτική συμμαχιών με όσους έστρεφαν και στρέφουν το βλέμμα τους προς τα πάνω. Με το πρόσχημα ότι «όλοι/ες μαζί πρέπει να ενωθούμε στον αγώνα για τους/ις κρατούμενους/ες», προσπάθησαν (χειραγωγώντας γενικές συνελεύσεις) να επιβάλουν αποφάσεις που έδεναν την Άλλη στις εκλογικές μετρήσεις οργανώσεων του ανοιχτού ή βαθύ κίτρινου. Και όχι μόνο αυτό, κοίταξαν να σπείρουν τη διχόνοια και τη διάσπαση, λέγοντας ότι ο EZLN ήθελε να επιβάλει στο λαό του Ατένκο μια σεχταριστική πολιτική συμμαχιών. Αλλά απέτυχαν.
Μια άλλη οργάνωση, μαζί με κάποιους/ες συντρόφους/ισσες, επιδόθηκαν σε δηλώσεις ότι οι κρατούμενοι/ες δεν θα έβγαιναν σύντομα, ότι δεν υπήρχε λόγος να αφιερώνουμε τόση προσπάθεια σε αυτό, ότι «κάποιος» (που δεν θα ήταν, βέβαια, εκείνοι/ες) θα αναλάβει το θέμα, ότι η Άλλη έπρεπε να συνεχίσει και η Επιτροπή «Έκτη» είχε κάνει λάθος που σταμάτησε το ταξίδι της, ότι ήταν μια «μονόπλευρη» απόφαση και καλύτερο θα ήταν να συνεχίσει την περιοδεία της… για να φτάσει στα μέρη όπου είχαν πολιτικό έργο να επιδείξουν ή τους ενδιέφερε να κάνουν.
Ωστόσο, η στάση αυτών των «συντρόφων» ξεπεράστηκε από την αλληλέγγυα δράση της πλειοψηφίας της Άλλης. Σε ολόκληρο το Μεξικό, καθώς και σε πάνω από 50 χώρες της γης, το αίτημα ελευθερία και δικαιοσύνη για τους/ις κρατούμενους/ες του Ατένκο αντήχησε με πολλά χρώματα.
6. Ινδιάνοι εναντίον μιγάδων, επαρχία εναντίον Ο.Δ. Αν ο EZLN είχε προβλέψει για την Άλλη μια αργή και μακρά πορεία (με μια ή δύο γενικές συνελεύσεις το χρόνο), κατά τη διάρκεια Μαΐου - Ιουνίου του 2006 πραγματοποιήθηκαν έως και 4 γενικές συνελεύσεις, και όλες στο Ομοσπονδιακό Διαμέρισμα, αφού εκεί συγκεντρωνόταν μεγάλο μέρος των δράσεων για το Ατένκο.
Στις συναντήσεις αυτές, οι «επαγγελματίες των συνελεύσεων» έκαναν διάφορους χειρισμούς προκειμένου να αλλάξουν το χαρακτήρα τους, απαιτώντας τη λήψη αποφάσεων χωρίς να τους ενδιαφέρει αν κάτι τέτοιο έβαζε κατά μέρος έναν από τους βασικούς στόχους της Έκτης: να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη όλων. Κάποιες οργανώσεις, ομάδες και συλλογικότητες, κυρίως του Ο.Δ., θέλησαν να χειραγωγήσουν τις συνελεύσεις που είχαν συγκληθεί για το Ατένκο, ώστε να πάρουν αποφάσεις και να καθορίσουν θέσεις… που τους βόλευαν. Και η λογική αυτή γενικεύτηκε.
Μερικές συζητήσεις και αποφάσεις ήταν γελοίες, για να μη πούμε κάτι χειρότερο. Π.χ., σε μια από τις γενικές συνελεύσεις, κάποιος που εργάζεται πάνω στη γλώσσα ναουάτλ πρότεινε να γίνει επίσημη γλώσσα της χώρας και το κείμενο να παραδοθεί στον EZLN (που αποτελείται σε ποσοστό 99,9% από ιθαγενείς που μιλούν γλώσσες ρίζας maya). Η συνέλευση ψήφισε επευφημώντας ναι. Έτσι η γενική συνέλευση της Άλλης αποφάσιζε να προσπαθήσει να επιβάλει ό,τι δεν κατάφεραν οι αζτέκοι, οι ισπανοί, οι γκρίνγκος, οι γάλλοι, και οι λοιποί, και όλες οι κυβερνήσεις από την εποχή της αποικιοκρατίας: να υφαρπάξουν από τις ζαπατιστικές κοινότητες τη γλώσσα καταγωγής τους… η οποία δεν είναι τα ναουάτλ. Σε μια μεταγενέστερη συνέλευση, το προεδρείο προσπαθούσε να βάλει ως θέμα συζήτησης το αν οι ινδιάνικοι λαοί αποτελούσαν ή όχι τομέα… χωρίς οι σύντροφοι/ισσες ιθαγενείς να έχουν πει τίποτε. Μετά από 500 χρόνια αντίστασης και αγώνα και 12 χρόνια από την ένοπλη ζαπατιστική εξέγερση, η συνέλευση συζητούσε τι ήταν οι ινδιάνικοι λαοί… χωρίς να τους δίνει το λόγο.
Αν η καταστολή στο Ατένκο μας ανάγκασε να απαντήσουμε οργανωμένα ως κίνημα, το κενό που δημιουργήθηκε λόγω της έλλειψης βασικών προσδιορισμών (όπως ο ρόλος της συζήτησης και η μορφή και ο τρόπος λήψης αποφάσεων) διατρέχει τον κίνδυνο να καλυφθεί με τις προτάσεις και τους «τρόπους» αυτών που διαφέρουν από τους υπόλοιπους συμμετέχοντες, όχι μόνο επειδή μπορούν να παρευρίσκονται στις συνελεύσεις, αλλά και επειδή μπορούν να αντέξουν ώρες επί ωρών περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή (όταν μπορούν να κερδίσουν δηλαδή) είτε για να ψηφιστεί η πρότασή τους… είτε για να τινάξουν στον αέρα την ψηφοφορία με «κινήσεις» (όταν πρόκειται να χάσουν).
Σε μια συνέλευση αξίζει αυτός που μιλά και όχι αυτός που δουλεύει. Και κυρίως αυτός που μιλά καστελιάνικα. Γιατί αν μιλά μόνο κάποια ιθαγενική γλώσσα, οι «ισπανιστές» βρίσκουν την ευκαιρία να πάνε στο μπάνιο, να φάνε ή να λαγοκοιμηθούν. Οι ζαπατίστας ξανακοιτάξαμε την Έκτη και σε κανένα σημείο της δεν λέει ότι για να συμμετέχει κάποιος θα πρέπει να είναι γνώστης των ισπανικών… ή της ρητορικής τέχνης. Αλλά αυτό επέβαλε στις συνελεύσεις η λογική αυτών των οργανώσεων, ομάδων και συλλογικοτήτων.
Και έχει κι άλλο. Στις συνελεύσεις αυτές γινόταν ψηφοφορία διά ανατάσεως της χειρός. Και εφόσον πραγματοποιούνται, κατά τύχη, σε κάποιο γεωγραφικό μέρος (ας πούμε στο Ο.Δ.), η Άλλη των πολιτειών και των περιφερειών στέλνει εκπροσώπους που εκφράζουν τις αποφάσεις που συμφώνησαν οι συμμετέχοντες των περιοχών αυτών. Αλλά την ώρα της ψηφοφορίας αυτό δεν λαμβανόταν υπ’ όψη. Για τη συνέλευση είχε την ίδια αξία η ψήφος ενός εκπροσώπου μιας πολιτείας ή περιφέρειας με αυτή κάποιου μέλους ομάδας ή συλλογικότητας. Υπήρχαν σύντροφοι και συντρόφισσες που χρειάστηκε να ταξιδέψουν μέρες ολόκληρες για να φτάσουν στη συνέλευση, αλλά είχε οριστεί ότι έπρεπε να περιοριστούν στα ίδια 3 λεπτά παρέμβασης που είχε κάποιος που είχε φτάσει στη συνέλευση με το μετρό. Και αν ο αντιπρόσωπος της πολιτείας ή της περιφέρειας έπρεπε να φύγει γιατί τον περίμεναν μέρες πορείας μέχρι να φτάσει στη γη του, και δεν μπορούσε να μείνει ως το τέλος της συνέλευσης (τη στιγμή που το προεδρείο ψήφιζε αποφάσεις με συμμετέχοντες αμιγώς του Ο.Δ., στριμωγμένους στην πόρτα αφού ήδη είχαν αρχίσει να σβήνουν τα φώτα του κτιρίου – όπως συνέβη στη γενική συνέλευση της 1ης Ιουλίου), ε! τι να κάνουμε. Και αν αποφασιζόταν να γίνει άλλη συνέλευση σε 15 μέρες, εκεί στο Ο.Δ., και ο σύντροφος ή η συντρόφισσα έπρεπε να εκπροσωπήσει κάποια ιθαγενική κοινότητα ενώ βιάζεται να φτάσει στο χωριό του, ο χρόνος της πόλης επιβάλλεται σε έναν ιθαγενικό λαό που μπήκε στην Άλλη πιστεύοντας ότι αποτελούσε το χώρο όπου θα γινόταν σεβαστός ο τρόπος… και ο χρόνος του.
Οι ενέργειες και οι στάσεις αυτών των ομάδων και συλλογικοτήτων (που είναι μειοψηφία στην Άλλη του Ο.Δ. και της χώρας, ωστόσο κάνουν αρκετή φασαρία σαν να ήταν πλειοψηφία) προκάλεσε την εμφάνιση δύο εμφανών τάσεων μέσα στην Άλλη:
- Κάποιοι σύντροφοι και συντρόφισσες της επαρχίας ταυτίζουν τους ντεφένιους με αυτό τον αυταρχικό και αχρείο (μεταμφιεσμένο σε «αντιαυταρχικό», «δημοκρατικό» και «οριζόντιο») τρόπο συμμετοχής, συζήτησης και λήψης των αποφάσεων. Αν και η πλειοψηφία των συντρόφων και συντροφισσών του Ο.Δ. δεν συμμερίζεται τον τρόπο αυτό «να τινάζονται στον αέρα» οι συνελεύσεις, συγκαταλέγονται ως αντικείμενο αποδοκιμασίας.
- Σύντροφοι του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου ταυτίζουν την περιφρόνηση και τις βλακείες που εκφράζουν οι ομάδες αυτές με τον «τρόπο» όλων των μεστίσος. Γιατί αν κάποιοι ξέρουν να βρίσκονται, να συζητούν και να αποφασίζουν σε μια συνέλευση, αυτοί είναι οι ινδιάνικοι λαοί (δεν οδηγούνται σε ψηφοφορία για να δουν ποιος νίκησε). Άλλη μια αδικία, αφού η τεράστια πλειοψηφία της Άλλης σέβεται τους ιθαγενείς.
Και οι δύο τάσεις είναι άδικες και λανθασμένες. Εμείς οι ζαπατίστας πιστεύουμε, ωστόσο, ότι το πρόβλημα είναι ότι οι συνελεύσεις επιτρέπουν αυτή την παρεξήγηση, μερικές ομάδες, συλλογικότητες ή οργανώσεις, δηλαδή, να εμφανίζουν τους δικούς τους βρώμικους και ανέντιμους τρόπους συζήτησης και λήψης αποφάσεων ως μεθόδους όλων των υπολοίπων ή της πλειοψηφίας.
Όχι. Οι ζαπατίστας πιστεύουμε ότι οι γενικές συνελεύσεις γίνονται για να ενημερώνουν και, εν πάση περιπτώσει, να συζητούμε και να αποφασίζουμε ζητήματα λειτουργίας και όχι να συζητούμε, να αποφασίζουμε και να καθορίζουμε τις θέσεις μας.
Πιστεύουμε, επίσης, ότι ήταν δικό μας λάθος, του EZLN, ότι από το ξεκίνημα της Άλλης δεν προσεγγίσαμε το θέμα του καθορισμού των χώρων και των μηχανισμών σχετικά με την ενημέρωση, τη διαφωνία και τη λήψη αποφάσεων. Αλλά το να επισημαίνουμε και να αναγνωρίζουμε τις ανεπάρκειές μας ως οργάνωση και ως κίνημα δεν λύνει τα προβλήματα. Εξακολουθούν να απουσιάζουν αυτοί οι βασικοί ορισμοί. Σχετικά με αυτό, τα λεγόμενα «6 σημεία», στο τελευταίο κεφάλαιο αυτών των σκέψεων θα κάνουμε μια πρόταση.
7. Άλλο «πρόβλημα». Κάποιες συλλογικότητες και άτομα τόνισαν την κριτική στην «πρωταγωνιστική» και την «αυταρχική» στάση του Sup. Καταλαβαίνουμε ότι κάποιοι αισθάνονται ότι προσβάλλονται από την παρουσία ενός στρατιωτικού (αν και «διαφορετικού») στην Άλλη, γιατί συμβολίζει την κάθετη δομή, τον συγκεντρωτισμό και τον αυταρχισμό. Αφήνοντας στην άκρη το γεγονός ότι τα άτομα αυτά «παραλείπουν» ό,τι σημαίνει ο EZLN και ο αγώνας του για εκατομμύρια μεξικανούς και ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, τους λέμε ότι δεν έχουμε «χρησιμοποιήσει», για ίδιο όφελος, το ηθικό κύρος που έχουν κερδίσει οι λαοί μας κατά τη διάρκεια περισσότερο από 12 ετών πολέμου. Συμμετέχοντας στην Άλλη, υπερασπιστήκαμε πιστά όσους τη συγκροτούν… ακόμα κι αν δεν συμφωνούσαμε με τα σύμβολα και τις θέσεις τους.
Με τη φωνή μας υπερασπιστήκαμε το σφυροδρέπανο των κομμουνιστών, το @ σε μαύρο φόντο των αναρχικών και των ελευθεριακών, τους skinheads, τους punks, τους darkets, τις παρέες, τις φυλές, τους αυτοδιαχειριζόμενους/ες, τους/ις εργαζόμενους/ες στο σεξ, όσους υποστήριζαν την εκλογική αποχή ή την άκυρη ψήφο ή ότι δεν έχει σημασία αν κάποιος ψηφίσει ή όχι, το έργο των εναλλακτικών μέσων, όσους μεταχειρίζονται και κάνουν κατάχρηση του λόγου, τους διανοούμενους που βρίσκονται στην Άλλη, τη σιωπηλή αλλά αποτελεσματική πολιτική δουλειά του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου, τη συντροφικότητα που έδειξαν πολιτικές και κοινωνικές οργανώσεις που, χωρίς κομπασμούς, επένδυσαν ΤΑ ΠΑΝΤΑ, ό,τι είχαν, στην Άλλη και στον αγώνα για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη των κρατουμένων του Ατένκο, την ελεύθερη άσκηση της κριτικής, κάποιες φορές πρόστυχη και υπεροπτική (σαν αυτή που γίνεται σε πολιτικές και κοινωνικές οργανώσεις του Ο.Δ. που βάζουν το χώρο, τις καρέκλες και όλο τον εξοπλισμό του ήχου και για το λόγο αυτό τους κατηγορούν… ότι έχουν πρωταγωνιστική συμπεριφορά!), ή όχι λιγότερο συχνά, αδερφική και συντροφική.
Υποστήκαμε, επίσης, και πραγματικές βλακείες, καμουφλαρισμένες σε «κριτικές», που ασκήθηκαν εναντίον μας. Ακόμα… δεν έχουμε απαντήσει σε αυτές. Αλλά τις διαχωρίζουμε από τις έντιμες, που γίνονται για να επισημάνουν τα λάθη μας και να μας κάνουν καλύτερους.
8. Τάσεις απέναντι στη μετεκλογική κινητοποίηση του AMLO. Η εκλογική νοθεία εναντίον του Λόπες Ομπραδόρ προκάλεσε, μεταξύ άλλων, την εμφάνιση ενός κινήματος. Τη θέση μας σχετικά μ’ αυτό θα την πούμε αργότερα. Τώρα επισημαίνουμε μερικές από τις στάσεις που, όπως είδαμε, εμφανίζονται στην Άλλη Καμπάνια:
- Είναι η ανέντιμη και οπορτουνιστική στάση μερικών, λίγων, πολιτικών οργανώσεων της αριστεράς. Αυτές υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε σε μια ιστορική και προεπαναστατική στιγμή (όπου κλείνει ένας ιστορικός κύκλος, αδερφέ, και ανοίγει ένας άλλος, και με τέτοια βροχή μια ομπρέλα είναι ό,τι χρειαζόμαστε), όμως ο AMLO δεν είναι ένας ηγέτης που ξέρει να οδηγήσει τις μάζες στην κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων… ε! καλά, του εθνικού ανακτόρου. Αλλά γι’ αυτό υπάρχουν οι συνειδητοποιημένες πρωτοπορίες· αυτές αναμένουν και ποθούν οι μάζες που καλεί τώρα ο περεντίστας.
Συγκεντρώθηκαν λοιπόν στις σκηνές και τις κινητοποιήσεις του Λόπες Ομπραδόρ «προκειμένου να δημιουργήσουν συνείδηση στις μάζες», «να αρπάξουν» από τη «ρεφορμιστική» και «ενδοτική» καθοδήγηση το κίνημα και να οδηγήσουν την κινητοποίηση «σε ένα ανώτερο στάδιο αγώνα». Γρήγορα μάζεψαν τα λεφτουδάκια τους, κήρυξαν «νεκρή και μακαρίτισσα» την Άλλη Καμπάνια (ο Μάρκος; Μπα! Πολιτικό πτώμα), αγόρασαν την τέντα και τη σκηνή τους και εγκαταστάθηκαν στη Ρεφόρμα. Εκεί καλούσαν σε συγκέντρωση τροφίμων.
Όχι, όχι για τους συντρόφους και τις συντρόφισσες που με ηρωικό τρόπο διατηρούν τις σκηνές του Σαντιαγκίτο υποστηρίζοντας τους/ις κρατούμενους/ες του Ατένκο, αλλά για την κατασκήνωση του Λόπες Ομπραδόρ.
Εκεί οργάνωσαν συνεντεύξεις και στρογγυλά τραπέζια και μοίρασαν προκηρύξεις και επαναστατικές εφημερίδες με «βαθυστόχαστες» αναλύσεις πάνω στη συγκυρία, στο συσχετισμό δυνάμεων και στην εμφάνιση μαζικών μετώπων, στις λαϊκές συμμαχίες… και σε άλλες προμοτόρας και εθνικούς διαλόγους! Ζήτω!! Ναιαιαι!!
Εκεί περίμεναν, λοιπόν, υπομονετικά, μέχρι να συνειδητοποιήσουν οι μάζες το λάθος τους (των μαζών, φυσικά) και να χειροκροτήσουν την καθαρότητα και την αποφασιστικότητά τους (των οργανώσεων αυτών, φυσικά) ή μέχρι ο Λόπες Ομπραδόρ, o Manuel Camacho, o Ricardo Monreal, ή o Arturo Nuñez να προστρέξουν σ’ αυτούς αναζητώντας μια συμβουλή, προσανατολισμό, υποστήριξη, κ-α-θ-ο-δ-ή-γ-η-σ-η… αλλά τίποτα.
Αργότερα, ανυπομονούσαν να παρευρέθηκαν στο CND για να χειροκροτήσουν και να κηρύξουν τον AMLO νόμιμο πρόεδρο.
Εκεί, μάλιστα, δέχθηκαν την καθοδήγηση και τον πολιτικό έλεγχο, χωρίς να βγάλουν άχνα, από τους: Dante Delgado, Federico Arreola, Ignacio Marván, Arturo Nuñez, Layda Sansores, Ricardo Monreal και Socorro Díaz, μεταξύ άλλων «διακεκριμένων επαναστατών» (αν βρείτε κάποιον που δεν υπήρξε πριίστας, κερδίζετε βραβείο), δηλαδή από τους βασικούς στυλοβάτες της «νέας» δημοκρατίας, της «νέας» γενιάς του μελλοντικού «νέου» πολιτικού κόμματος (Να πάρει η ευχή! Μήπως προτρέχω;).
Οι μάζες τώρα έχουν επιστρέψει στα σπίτια, στις δουλειές, στους αγώνες τους, αλλά οι οργανώσεις αυτές ξέρουν να περιμένουν την κατάλληλη στιγμή… και τότε θα αρπάξουν την καθοδήγηση του κινήματος από τον Λόπες Ομπραδόρ (Χα!).
Ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό,τι θέλει. Δεν είναι, όμως, συγκινητικοί;
- Υπάρχει, επίσης, μέσα στην Άλλη, μια έντιμη τάση που ειλικρινά ανησυχεί για την ενδεχόμενη «απομόνωση» που θα μπορούσε να σημαίνει η μη προσχώρηση στην κινητοποίηση του AMLO. Πιστεύουν ότι μπορούμε να στηρίξουμε την κινητοποίηση, χωρίς αυτό να εκφράζει υποστήριξη στον περρεντίστα. Εξηγούν ότι εκεί υπάρχουν άνθρωποι από τα κάτω και θα πρέπει να τους πλησιάσουμε, μια και το κίνημά μας είναι με και για τους/ις από κάτω και ότι, αν δεν το κάνουμε, θα υποστούμε μεγάλο πολιτικό κόστος.
9. Η Άλλη που υπάρχει πραγματικά. Είναι η τάση που, σύμφωνα με ό,τι έχουμε δει και ακούσει, αποτελεί πλειοψηφία μέσα στην Άλλη Καμπάνια. Η θέση αυτή (που είναι και δική μας θέση, των ζαπατίστας) υποστηρίζει ότι η κινητοποίηση του Λόπες Ομπραδόρ δεν αποτελεί δικό μας πεδίο αγώνα, αλλά πρέπει να συνεχίσουμε να κοιτάζουμε κάτω, να μεγαλώσουμε την Άλλη, χωρίς να ζητάμε να ηγηθούμε και να διατάζουμε, ούτε να επιθυμούμε να μας διατάζουν και να μας καθοδηγούν.
Η θέση αυτή υποστηρίζει, επίσης, ξεκάθαρα, ότι δεν έχουν αλλάξει οι σκέψεις που έδωσαν πνοή στην Έκτη Διακήρυξη, να γεννηθεί και να αναπτυχθεί, δηλαδή, ένα κίνημα από τα κάτω, αντικαπιταλιστικό και της αριστεράς.
Γιατί, εκτός από τα προβλήματα αυτά που ανακαλύπτουμε και επισημαίνουμε και που εντοπίζονται και εστιάζονται σε κάποιους συντρόφους και συντρόφισσες από διάφορα σημεία της χώρας (όχι μόνο από το Ο.Δ.) και στις μικρές αυτές οργανώσεις (που τώρα το ξέρουμε και το καταλαβαίνουμε: ποτέ δεν βρέθηκαν ούτε πρόκειται να βρεθούν πουθενά αλλού, παρά μόνο εκεί που υπάρχουν μάζες… που περιμένουν μια πρωτοπορία), η Άλλη σε όλη τη χώρα συνεχίζει την πορεία της χωρίς να εγκαταλείπει ούτε το δρόμο ούτε τον προορισμό της.
Είναι η Άλλη των πολιτικών κρατουμένων του Ατένκο, του Ignacio del Valle , της Magdalena García, της Mariana Selvas και όλων των ονομάτων και προσώπων που υπέστησαν αυτή την αδικία.
Είναι η Άλλη όλων των πολιτικών κρατουμένων στο Γκουαναχουάτο, το Ταμπάσκο, την Τσιάπας, την Οαχάκα, την Πουέμπλα, το Ιντάλγκο, το Χαλίσκο, το Γκερρέρο, την Πολιτεία του Μεξικό και σε ολόκληρη τη χώρα· η Άλλη της Gloria Arenas και του Jacobo Silva Nogales.
Είναι η Άλλη του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου (περιφέρεια, Ειρηνικός, κέντρο), που διευρύνει τις επαφές του ως τη χερσόνησο του Γιουκατάν και της Μπάχα Καλιφόρνια, και ως τα βορειοδυτικά, και συνεχίζει να αναπτύσσεται.
Είναι η Άλλη που ανθίζει στην Τσιάπας χωρίς να χάνει την ταυτότητα και τις ρίζες της, που καταφέρνει να οργανώσει και να ενώσει περιφέρειες και αγώνες που ήταν χωρισμένοι και προχωρά στην ερμηνεία και τον ορισμό του άλλου αγώνα του φύλου.
Είναι η Άλλη που σε πολιτιστικές ομάδες και συλλογικότητες πληροφόρησης συνεχίζει να απαιτεί ελευθερία και δικαιοσύνη για το Ατένκο, που δυναμώνει τα δίκτυά της, που δημιουργεί μουσικές για διαφορετικά αυτιά και χορεύει με άλλα πόδια.
Είναι η Άλλη που εξακολουθεί να βρίσκεται στις σκηνές του Σαντιαγκίτο και μετατρέπεται σε φως και μήνυμα για τους/ις κρατούμενους/ες συντρόφους/ισσές μας: «Δεν τους/ις ξεχνάμε, θα τους/ις βγάλουμε».
Είναι η Άλλη που συσφίγγει περισσότερο τις σχέσεις μεταξύ κοινωνικών οργανώσεων και πολιτικών της αριστεράς, ενισχύοντας τις δεσμεύσεις τους, με έναν νέο τρόπο άσκησης της πολιτικής.
Είναι η Άλλη που, στις πολιτείες του βορρά του Μεξικού και στην άλλη πλευρά του Ρίο Μπράβο, δεν σταμάτησε, περιμένοντας την Επιτροπή «Έκτη», αλλά συνέχισε να δουλεύει.
Είναι η Άλλη που, στο Μορέλος, την Τλασκαλά, το Κερέταρο, την Πουέμπλα, τη Ουαστέκα του Ποτοσί, το Ναγιαρίτ, την Πολιτεία του Μεξικό, το Μιτσοακάν, το Ταμπάσκο, το Γιουκατάν, το Κιντάνα Ρο, τη Βερακρούζ, το Καμπέτσε, το Αγουασκαλιέντες, το Ιντάλγο, το Γκερρέρο, την Κολίμα, το Χαλίσκο, το Ομοσπονδιακό Διαμέρισμα, μαθαίνει να αγωνίζεται λέγοντας «εμείς».
Είναι η Άλλη που στην Οαχάκα βοηθά να αναπτυχθεί από τα κάτω και χωρίς πρωταγωνιστικές στάσεις το κίνημα που τώρα καταπλήσσει το Μεξικό.
Είναι η Άλλη των νέων, των γυναικών, των παιδιών, των ηλικιωμένων, των ομοφυλόφιλων, των λεσβιών.
Είναι η Άλλη του λαού του Ατένκο.
Είναι η Άλλη, από τα καλύτερα που γέννησαν αυτά τα μεξικανικά χώματα.
(Συνεχίζεται…)
31.3.07
Έντυπο Νο3 (συνέχεια)
Οι Ζαπατίστας και η Άλλη Καμπάνια: Οι οδοιπόροι της ιστορίας
Πρώτο Μέρος: Tα μονοπάτια της Έκτης
Όσο το δυνατόν πιο σύντομα, μιας και έχουμε ήδη μιλήσει πολύ για αυτό το θέμα, θα αναφερθούμε στις διαδικασίες στο εσωτερικό του EZLN που προηγήθηκαν της Έκτης Διακήρυξης:
1. Η προδοσία και η αποσύνθεση της μεξικανικής πολιτικής τάξης.
Στα τέλη Απριλίου του 2001, μετά την Πορεία του Χρώματος της Γης και την υποστήριξη εκατομμυρίων ανθρώπων, από το Μεξικό και απ’ όλο τον κόσμο, στο αίτημα της συνταγματικής αναγνώρισης των δικαιωμάτων και της κουλτούρας των ιθαγενών, η πολιτική τάξη στο σύνολό της ενέκρινε μία αντιμεταρρύθμιση. Αυτό το έχουμε συζητήσει επανειλημμένα, τώρα θέλουμε απλά να επισημάνουμε το πιο βασικό: τα τρία βασικά πολιτικά κόμματα, PRI , PAN και PRD , γύρισαν την πλάτη στο δίκαιο αίτημα των ιθαγενών και μας πρόδωσαν.
Τότε κάτι έσπασε για πάντα.
Αυτό το γεγονός (που προσεκτικά «ξεχνάνε» αυτοί που αντιδρούν στην κριτική που κάνουμε στο σύνολο της πολιτικής τάξης) υπήρξε βασικό για τα επόμενα βήματα του EZLN, τόσο στο εσωτερικό του όσο και προς τα έξω. Από εκείνη τη στιγμή ο ΕZLN πραγματοποιεί έναν απολογισμό του τι πρότεινε, ποιο δρόμο ακολούθησε και τις πιθανές αιτίες αυτής της προδοσίας.
Μέσω δημόσιων και εσωτερικών αναλύσεων, ο EZLN χαρακτήρισε το κοινωνικοοικονομικό μοντέλο που επικρατεί στο Μεξικό ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ. Επεσήμανε ακόμη ότι ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι και η καταστροφή του έθνους- κράτους, πράγμα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αποσύνθεση βασικών πολιτικών φορέων, των μεταξύ τους εξουσιαστικών σχέσεων καθώς και των «μέσων» τους.
Ο EZLN πίστευε μέχρι τότε ότι υπήρχε σε ορισμένους τομείς της πολιτικής τάξης κάποια ευαισθησία, κυρίως δε σε αυτούς που συγκεντρώνονταν γύρω από τον Cuauhtemoc Cardenas Solorzano , (μέσα και έξω από το PRD) και ότι θα ήταν δυνατόν, με κινητοποιήσεις και συμμαχίες μέσα από αυτό το τμήμα, να αποσπάσουμε από τους κυβερνώντες την αναγνώριση των δικαιωμάτων μας ως ιθαγενικών λαών. Για αυτό το λόγο, ένα σημαντικό μέρος των δημόσιων δράσεων του EZLN στόχευε στις συνομιλίες με την πολιτική τάξη, τον διάλογο και την διαπραγμάτευση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Σκεφτόμασταν ότι οι πολιτικοί από πάνω θα καταλάβαιναν και θα ικανοποιούσαν μία διεκδίκηση η οποία είχε απαιτήσει έναν ένοπλο ξεσηκωμό και το αίμα τόσων μεξικάνων. Ότι αυτό θα δρομολογούσε μία διαδικασία διαλόγου και διαπραγμάτευσης με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Ότι έτσι θα μπορούσαμε να «βγούμε» προς τα έξω και να κάνουμε πολιτική με ειρηνικό τρόπο. Ότι με την συνταγματική αναγνώριση θα υπήρχε μία «σκέπη νομιμότητας» που θα προστάτευε τις διαδικασίες αυτονομίας που υιοθετούνται σε διάφορα μέρη του ινδιάνικου Μεξικού και ότι θα δυνάμωνε η οδός του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης ως εναλλακτική για την επίλυση των συγκρούσεων.
Κάναμε λάθος.
Η πολιτική τάξη στο σύνολό της υπήρξε μίζερη, ελεεινή, ποταπή και… ηλίθια. Η απόφαση που πήραν τότε τα τρία βασικά πολιτικά κόμματα (PAN, PRI, PRD) απέδειξε ότι οι υποτιθέμενες διαφορές μεταξύ τους είναι τελείως ψεύτικες. Η «γεωμετρία» της πολιτικής των από πάνω είχε γίνει άνω κάτω. Δεν υπήρχε ούτε αριστερά, ούτε κέντρο, ούτε δεξιά. Τίποτε παρά μόνο μία συμμορία ληστών με το νόμο στο πλευρό τους… και με έναν απίστευτο κυνισμό που εμφανιζόταν στις ζώνες υψηλής τηλεθέασης.
Δεν ξέρουμε αν κάναμε από την αρχή λάθος, αν ήδη το 1994 (όταν ο EZLN επέλεξε να αναλάβει ειρηνικές πρωτοβουλίες) η αποσύνθεση της πολιτικής τάξης ήταν γεγονός (και ο λεγόμενος νεοκαρντενισμός δεν ήταν παρά νοσταλγική ανάμνηση του ’88 ), ή αν σε αυτά τα 7 χρόνια η Εξουσία είχε επιταχύνει τη διαδικασία σήψης των επαγγελματιών πολιτικών.
Από το 1994, άτομα και ομάδες της τότε λεγόμενης «κοινωνίας των πολιτών» μας είχαν πλησιάσει για να μας πούνε ότι ο νεοκαρδενισμός ήταν ειλικρινής, συνεπής και φυσικός σύμμαχος όλων των λαϊκών αγώνων, όχι μόνο του νεοζαπατισμού. Πιστεύουμε ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αυτός ο κόσμος έκανε ό,τι έκανε με καλή πρόθεση.
Ο ρόλος του σημερινού υπαλλήλου του Fox, Cuauhtemoc Cardenas Solorzano, και του γιου του, του ελεεινού Lazaro Cardenas Batel (σημερινού κυβερνήτη ενός Michoacan που ελέγχεται από το εμπόριο ναρκωτικών) στην ιθαγενική αντιμεταρρύθμιση είναι γνωστός. Μαζί με τον μετέπειτα ένθερμο υποστηρικτή του Λόπες Ομπραδόρ, Jesus Ortega, οι γερουσιαστές του PRD ψηφίσαν ένα νόμο που καταγγέλθηκε σαν φάρσα ακόμη και από αντίθετες στους ζαπατίστας ιθαγενικές οργανώσεις. Επιβεβαιώθηκαν κατά αυτό τον τρόπο τα λόγια ενός παλιού αγωνιστή της αριστεράς: «ο Cardenas πέθανε το 1988…». Οι βουλευτές του PRD με τη σειρά τους ενέκριναν μία σειρά από δευτερεύοντες νόμους και ρυθμίσεις που παγίωσαν την προδοσία.
Θέλουμε μονάχα να θυμίσουμε ότι όταν καταγγείλαμε αυτή τη συμπεριφορά του νεοκαρδενισμού, δεχτήκαμε επίθεση από αυτούς ακριβώς που σήμερα παραδέχονται ότι ο Cardenas είναι προδότης (επειδή δεν στήριξε τον Λόπες Ομπραδόρ, φυσικά…). Βέβαια… άλλο είναι να εξαπατάς μερικούς ινδιάνους και άλλο να προδίδεις τον ΑΡΧΗΓΟ. Μας αποκάλεσαν τότε «σεκταριστές» και «περιθωριακούς» και μας κατηγόρησαν ότι με την επίθεση στον Cardenas «οι ζαπατίστας έπαιζαν το παιχνίδι της δεξιάς». Σας θυμίζει κάτι; Και τώρα ο μηχανικός θέλει να γίνει «αριστερός» και επικριτής του ΑΜLΟ… ενώ την ίδια στιγμή εργάζεται για τον επικαρπωτή του Λος Πίνος στην επιτροπή για την οργάνωση των εορταστικών εκδηλώσεων για τα διακόσια χρόνια από την ανεξαρτησία.
Μετά από αυτή την προδοσία εμείς δεν μπορούσαμε να κάνουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα (δεν είμαστε περεντίστες άλλωστε). Με στόχο την ψήφιση του ιθαγενικού νόμου, είχαμε μπει σε μία διαδικασία διαλόγου και διαπραγμάτευσης με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και είχαμε κάνει συμφωνίες, είχαμε δημιουργήσει μία δίοδο επικοινωνίας με την πολιτική τάξη και είχαμε καλέσει ανθρώπους (από το Μεξικό και όλο τον κόσμο) να κινητοποιηθούν μαζί μας προς αυτή την κατεύθυνση.
Στο λάθος μας είχαμε παρασύρει πολύ κόσμο.
Φτάνει πια. Το επόμενο βήμα του EZLN όχι μόνο δεν θα ήταν προς την κατεύθυνση του διαλόγου με τους από πάνω αλλά θα στρέφονταν εναντίον τους… ριζικά. Δηλαδή, το επόμενο βήμα του EZLN θα στρέφονταν ενάντια σε όλους τους πολιτικούς.
2.Ένοπλος αγώνας ή πολιτική και ειρηνική πρωτοβουλία;
Μετά από την αρνητική στάση του ανώτατου εθνικού δικαστηρίου μπροστά στις διαμαρτυρίες και την απροθυμία συμμόρφωσης πολλών ιθαγενικών κοινοτήτων στην αντιμεταρρύθμιση, κάποιοι διανοούμενοι (πολλοί από τους οποίους αργότερα μας κατηγόρησαν ότι δεν στηρίξαμε τον Ομπραδόρ και το PRD στον αγώνα για τον προεδρικό θώκο) έκαναν επανειλημμένα νύξεις και υπόγειες έμμεσες προτροπές για βίαιη δράση. Λίγο πολύ έλεγαν (με δηλώσεις και άρθρα κατά το Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του 2002) ότι για τους ιθαγενείς δεν υπήρχε άλλος δρόμος… Κάποιοι από αυτούς, που σήμερα είναι οργανικά και παθιασμένα μέλη της μετεκλογικής καμπάνιας του Ομπραδόρ, έγραφαν τότε ότι ο EZLN δεν έχει παρά δύο λύσεις: Ή να επαναδιαπραγματευτεί με την κυβέρνηση ή να πάρει πάλι τα όπλα.
Τα διλήμματα που μπαίνουν από τα πάνω (και που τα οικειοποιούνται κάποιοι διανοούμενοι της «αριστεράς») είναι πλαστά. Κοιτώντας βαθιά μέσα μας αποφασίσαμε να μην κάνουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Είχαμε τότε την επιλογή της επιστροφής στις μάχες. Όχι μόνο είχαμε τη στρατιωτική ικανότητα για κάτι τέτοιο αλλά και την κοινωνική νομιμοποίηση… Αλλά η στρατιωτική δράση είναι η κατεξοχήν δράση που εισάγει αποκλεισμούς, το καλύτερο παράδειγμα σεκταρισμού. Σε αυτή έχουν θέση όσοι έχουν πολεμοφόδια, γνώση, την κατάλληλη φυσική και διανοητική κατάσταση και τη διαθεσιμότητα όχι μόνο να σκοτωθούν αλλά και να σκοτώσουν. Εμείς καταφύγαμε σε αυτή γιατί, όπως είπαμε και τότε, δεν μας είχαν αφήσει άλλη επιλογή.
Επιπλέον, είχαμε δεσμευτεί το 1994 να επιμείνουμε στον πολιτικό δρόμο. Όχι απέναντι στην κυβέρνηση αλλά απέναντι στον κόσμο, απέναντι στην «κοινωνία των πολιτών», που όχι μόνο είχε στηρίξει το σκοπό μας, αλλά και είχε συμμετάσχει ενεργά στις πρωτοβουλίες που πήραμε κατά τη διάρκεια των 7 αυτών χρόνων. Αυτές οι πρωτοβουλίες έδωσαν χώρο για τη συμμετοχή όλων, αποκλείοντας μόνο την ατιμία και το έγκλημα.
Σύμφωνα με την εκτίμησή μας, είχαμε δεσμευτεί απέναντι σε αυτόν τον κόσμο. Για αυτό και το επόμενο βήμα μας, σκεφτήκαμε, έπρεπε να κινείται στην ίδια, πολιτική (σημ. των πολιτών) και ειρηνική, λογική.
3. Το δίδαγμα των προηγουμένων πρωτοβουλιών: Να κοιτάμε κάτω.
Ενώ η πολιτική τάξη το 2001 μετέτρεπε την προδοσία της σε νόμο, στις ζαπατιστικές κοινότητες γινόταν ενημέρωση από την αντιπροσωπεία που είχε συμμετάσχει στη λεγόμενη «Πορεία του Χρώματος της Γης». Αντίθετα με αυτό που θα περίμενε κανείς, η ενημέρωση δεν αναφερόταν τόσο σε αυτά που είχαν συζητηθεί και ακουστεί από πολιτικούς, ηγέτες, καλλιτέχνες, επιστήμονες και διανοούμενους, παρά σε όσα είχαμε δει και ακούσει από το Μεξικό των από κάτω.
Η ανάλυσή μας τότε ήταν ταυτόσημη με αυτή που είχαν κάνει οι 5.000 αντιπρόσωποι στη συνέλευση του 1999 καθώς και όσοι συμμετείχαν στην πορεία των 1.111 το 1997. Δηλαδή, ότι υπήρχε μία μερίδα του πληθυσμού που μας απευθυνόταν λέγοντάς μας: «Σας στηρίζουμε στον αγώνα σας για τις ιθαγενικές διεκδικήσεις, αλλά… εμείς; Tι κάνουμε εμείς;» Και αυτή η μερίδα αποτελούνταν από αγρότες, εργάτες, υπάλληλους, γυναίκες, νέους. Κυρίως γυναίκες και νέους, με όλα τα χρώματα αλλά την ίδια ιστορία ταπείνωσης, λεηλασίας, εκμετάλλευσης και καταστολής.
Όχι… δεν τους είδαμε να αποζητάνε τον ένοπλο ξεσηκωμό. Ούτε περιμένανε κάποιον αρχηγό, έναν οδηγό, μία «αχτίδα ελπίδας». Όχι. Τους ακούσαμε και καταλάβαμε ότι περιμένανε να αγωνιστούμε όλοι μαζί για τις συγκεκριμένες ανάγκες και διεκδικήσεις τους, όπως ακριβώς κάνανε αυτοί για τις δικές μας. Κατανοήσαμε ότι όλος αυτός ο κόσμος αποζητούσε έναν άλλο τρόπο οργάνωσης, πολιτικής δράσης, αγώνα.
Η «έξοδος» των 1.111 και των 5.000 μας είχε ανοίξει ακόμη περισσότερο τα αυτιά και τα μάτια, γιατί οι σύντροφοι αυτοί είχαν ακούσει και δει ΑΜΕΣΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ τους από κάτω. Όχι μόνο τις συνθήκες ζωής ατόμων, οικογενειών, ομάδων, συλλογικοτήτων και οργανώσεων, αλλά και την αποφασιστικότητά τους να αγωνιστούν, την ιστορία τους, ένα «αυτός είμαι» και «είμαι εδώ». Και ήταν όλος αυτός ο κόσμος, που δεν είχε καταφέρει ποτέ να επισκεφτεί τις κοινότητές μας, που δεν γνώριζε από πρώτο χέρι την πορεία μας, παρά μόνο αυτά που εμείς είχαμε διηγηθεί. Και δεν ήταν κόσμος που θα τον βρίσκαμε στην πρώτη γραμμή των διάφορων πρωτοβουλιών μέσω των οποίων εμείς οι νεοζαπατίστας ερχόμασταν σε άμεση επαφή με τον κόσμο.
Ήταν κόσμος ταπεινός και απλός που δεν ακουγόταν από κανέναν, και που έπρεπε να τον ακούσουμε… για να μάθουμε, για να γίνουμε σύντροφοι. Το επόμενο βήμα μας έπρεπε να μας φέρει σε επαφή με αυτόν τον κόσμο. Και αν προηγουμένως προσπαθούσαμε να μιλήσουμε και να ακουστούμε, τώρα έπρεπε να ακούσουμε. Και όχι για να σχετιστούμε με αυτόν τον κόσμο συγκυριακά, αλλά μακροπρόθεσμα, σαν σύντροφοι.
Επίσης, αντιληφθήκαμε ότι οι ζαπατιστικές αντιπροσωπείες, κάθε φορά που προχωρούσαν σε κάποια πρωτοβουλία, παρέμεναν απομονωμένες από έναν συγκεκριμένο κύκλο ανθρώπων: Αυτούς που οργανώνανε, που αποφασίζανε πότε, πού και με ποιον έρχονταν σε επαφή οι ζαπατίστας. Δεν κρίναμε αυτούς τους ανθρώπους σαν καλούς ή κακούς, απλά κάναμε αυτή την επισήμανση. Για αυτό και η επόμενη πρωτοβουλία θα έπρεπε να μπορεί να «ανιχνεύσει» αυτούς τους «αποκλεισμούς» από την αρχή, ώστε να είναι σε θέση να τους αποφύγει στη συνέχεια.
Επιπλέον, με ή χωρίς τη θέλησή μας οι «έξοδοι» του ΕΖLN είχαν ευνοήσει την επικοινωνία με ένα συγκεκριμένο τμήμα του πληθυσμού: Την μορφωμένη μεσαία τάξη, διανοούμενους, καλλιτέχνες, επιστήμονες, κοινωνικούς και πολιτικούς «αρχηγούς». Αν βρισκόμασταν σε θέση να διαλέξουμε, στην καινούρια μας αυτή πρωτοβουλία θα έπρεπε να επιλέξουμε ανάμεσα σε αυτόν τον κόσμο και στους πλέον εξαθλιωμένους. Αν έπρεπε να διαλέξουμε, θα διαλέγαμε τους από κάτω και θα φτιάχναμε ένα χώρο συνάντησης με αυτούς.
4. Το «κόστος» τού να είμαστε συνεπείς.
Κάθε συμπέρασμα που βγάζαμε στην εσωτερική μας ανάλυση μας οδηγούσε σε έναν ορισμό, και αυτός με τη σειρά του σε ένα νέο συμπέρασμα. Σύμφωνα με τον τρόπο μας, δεν μπορούσαμε να καλέσουμε τον κόσμο σε μία πρωτοβουλία χωρίς να του πούμε καθαρά τι σκεφτόμασταν και πού θέλαμε να πάμε. Αν κρίναμε ότι είχαμε τελειώσει με την πολιτική τάξη και με τους από πάνω, έπρεπε να το πούμε ξεκάθαρα. Έπρεπε να κάνουμε μια μετωπική και ριζική κριτική ΟΛΗΣ της πολιτικής τάξης και χωρίς εξαιρέσεις (όπως είχαμε διαφοροποιήσει κάποτε τον Cardenas από το PRD), εξηγώντας επαρκώς τους λόγους και τα επιχειρήματά μας για τη στάση μας αυτή. Δηλαδή, να δώσουμε στον κόσμο να καταλάβει ότι κάτι είχε σπάσει οριστικά.
Σκεφτήκαμε τότε (και, όπως φάνηκε, δεν είχαμε άδικο) ότι η μερίδα που τότε είχε υποστηρίξει τον Cardenas Solorzano θα «ξεχνούσε» τις νομοθετικές και διοικητικές κινήσεις του PRD, τις «μεταγραφές» πρώην μελών του PRI, τα κολλητιλίκια με μεγαλοεπιχειρηματίες, τις κατασταλτικές επιθέσεις κυβερνητών του PRD ενάντια σε λαϊκά κινήματα που δεν κινούνταν στην τροχιά του, τη συνένοχη σιωπή του Λόπες Ομπραδόρ μπροστά στην ψηφοφορία της γερουσίας ενάντια στις συμφωνίες του San Andres… και θα ανακήρυττε τον Ομπραδόρ νέο αρχηγό. Για τον Ομπραδόρ θα μιλήσουμε παρακάτω. Αρκεί να πούμε ότι η κριτική μας προφανώς θα τον συμπεριλάμβανε και ότι, όπως αναμενότανε, αυτό θα ενοχλούσε και θα απομάκρυνε τη μερίδα αυτή που είχε κάποτε πλησιάσει τον νεοζαπατισμό.
Αυτή η μερίδα, που αποτελούνταν κατά κύριο λόγο από διανοούμενους, καλλιτέχνες, επιστήμονες και κοινωνικούς «αρχηγούς», συμπεριλάμβανε ακόμη τη λεγόμενη «κοινωνική βάση του PRD» και πολύ κόσμο που, χωρίς να υποστηρίζει ενεργά το PRD, πιστεύει ότι υπήρξε ή υπάρχει ακόμη κάτι που να σώζεται από την μεξικανική πολιτική τάξη. Και όλος αυτός ο κόσμος, μαζί με πολλούς άλλους που δεν προσυπέγραφαν ούτε προσυπογράφουν τις αναλύσεις και τις θέσεις του PRD, είχε δημιουργήσει ένα είδος ασπίδας γύρω από τις ζαπατιστικές κοινότητες. Είχαν κινητοποιηθεί κάθε φορά που δεχόμασταν κάποια επίθεση… εκτός από όταν η επίθεση προήλθε από το PRD.
Η κριτική και η αποστασιοποίησή μας από τον Ομπραδόρ, τον οποίον όλοι αυτοί θεωρούσαν και θεωρούν την εναλλακτική τους για να φτάσουν «πάνω», θα εκλαμβανόταν σαν άμεση κριτική προς τους ίδιους. Τελικά όχι μόνο θα έπαυαν να μας υποστηρίζουν, αλλά θα στρέφονταν και εναντίον μας. Έτσι και έγινε.
Ανάμεσα στους «θριάμβους» αυτών που από τα πανεπιστήμια, τις επιστήμες, τις τέχνες, την κουλτούρα και τα Μ.Μ.Ε. στηρίζουν ανεπιφύλακτα και άκριτα τον Ομπραδόρ (και κάνουν επίδειξη αλαζονείας και δεσποτισμού… και ας μην έχουν ακόμη γίνει κυβέρνηση) ξεχωρίζει και ένας που πέρασε απαρατήρητος: Καταφέρανε να κάνουν αυτό που δεν κατάφερε το χρήμα, οι πιέσεις και οι απειλές… να κλείσουν δηλαδή τους λίγους δημόσιους χώρους που έδιναν βήμα στο λόγο του EZLN. Πρώτα είπαν ψέματα, μετά διαστρέβλωσαν και συκοφάντησαν, μετά περιθωριοποίησαν και, τέλος, εξαφανίσανε το λόγο μας. Τώρα έχουν όλο το πεδίο ελεύθερο για να αποτελέσουν την αηδιαστική ηχώ αυτών που λέει και ξελέει ο Ομπραδόρ, εντελώς απροκάλυπτα πλέον…
Το κόστος όμως δεν θα ήταν μόνο πολιτικό… αλλά και στρατιωτικό. Δηλαδή, η «ασπίδα» θα έπαυε να υπάρχει και η πιθανότητα μίας στρατιωτικής επίθεσης ενάντια στον EZLN θα ήταν όλο και πιο ελκυστική για τους ισχυρούς. Η επίθεση τότε θα είχε χρώμα χακί, μπλε , τρίχρωμο … ή και –όπως τελικά και έγινε– κίτρινο: H προσκείμενη στο PRD κυβέρνηση του Zinacantan επιτέθηκε με όπλα ενάντια σε μία ειρηνική κινητοποίηση των ζαπατιστικών βάσεων στήριξης στις 10 Απρίλη του 2004, ενώ αμέσως μετά οι κίτρινοι παραστρατιωτικοί, κατευθυνόμενοι από το PRD, δημιούργησαν τα πρώτα «δίκτυα πολιτών» για την υποστήριξη του Ομπραδόρ. Άλλη μία… απώλεια μνήμης αυτών που διαμαρτύρονται για την μη στήριξη του PRD από τους Ζαπατίστας.
Τότε ήταν που αποφασίσαμε να διαχωρίσουμε την πολιτικοστρατιωτική οργάνωση από την πολιτική δομή των κοινοτήτων. Αυτό ήταν μία επείγουσα ανάγκη. Η ανάμειξη της πολιτικοστρατιωτικής δομής στις κοινότητες, από ενστικτώδης και αυθόρμητη που ήταν στην αρχή, είχε πλέον μετατραπεί σε εμπόδιο. Ήταν η στιγμή να κάνουμε στην άκρη και να μην παρεμβαίνουμε. Σκοπός όμως δεν ήταν μόνο να αποφύγουμε το ενδεχόμενο η πορεία που είχαν διανύσει οι ζαπατιστικές κοινότητες (με δικό τους κόπο, σκέψη και δημιουργικότητα) να καταστραφεί μαζί με τον EZLN ή να παρεμποδιστεί από αυτόν. Θέλαμε ακόμη το κόστος της κριτικής στην πολιτική τάξη να «πληρωθεί» μόνο από τον EZLN και, κατά προτίμηση, από τον στρατιωτικό του αρχηγό και αντιπρόσωπο.
Αλλά όχι μόνο. Σε περίπτωση που οι ζαπατιστικές κοινότητες θα αποφάσιζαν να κάνουν το βήμα που ο EZLN έκρινε ως απαραίτητο, επείγον και συνεπές, θα έπρεπε να είμαστε έτοιμοι να επιβιώσουμε σε μία ενδεχόμενη επίθεση. Για αυτό και, αργότερα, η Έκτη διακήρυξη της ζούγκλας Λακαντόνα θα ξεκινούσε με έναν κόκκινο συναγερμό, για τον οποίο επί χρόνια προετοιμαζόμασταν.
5. Αντικαπιταλιστική και Αριστερή.
Το βασικό συμπέρασμα όμως στο οποίο καταλήξαμε δεν είχε σχέση με ζητήματα, ας πούμε, τακτικής, αλλά με κάτι πολύ πιο βασικό: Ο υπεύθυνος του πόνου, της αδικίας, της υποτίμησης, της λεηλασίας και των χτυπημάτων με τα οποία ζούσαμε είναι ένα οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και ιδεολογικό σύστημα… το καπιταλιστικό. Το επόμενο βήμα του νεοζαπατισμού θα έπρεπε να καταδεικνύει ξεκάθαρα τον υπεύθυνο όχι μόνο της καταστρατήγησης των δικαιωμάτων και της κουλτούρας των ιθαγενών αλλά και της εκμετάλλευσης της πλειοψηφίας του λαού του Μεξικού. Έπρεπε δηλαδή να είναι μία πρωτοβουλία αντισυστημική. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, αν και όλες οι πρωτοβουλίες του EZLN έτειναν να έχουν αντισυστημικό χαρακτήρα, δεν ορίζονταν ξεκάθαρα ως τέτοιες. Όλες μας οι κινητοποιήσεις γύρω από τα δικαιώματα και την κουλτούρα των ιθαγενών κινούνταν στο πλαίσιο του συστήματος, συχνά δε με σκοπό την οικοδόμηση ενός διαλόγου και θεσμικού πλαισίου εντός της νομιμότητας.
Ο ορισμός του καπιταλισμού ως κύριου υπεύθυνου και εχθρού έφερε και ένα άλλο συμπέρασμα: Έπρεπε να πάμε πιο πέρα από τον ιθαγενικό αγώνα. Όχι μόνο σε επίπεδο διακηρύξεων και διακηρυγμένων σκοπών αλλά και σε επίπεδο οργάνωσης.
Χρειαζόταν… χρειάζεται, σκεφτήκαμε… σκεφτόμαστε, ένα κίνημα που να ενώνει τους αγώνες ενάντια στο σύστημα που μας λεηλατεί, μας εκμεταλλεύεται, μας καταστέλλει και μας υποτιμάει ως ιθαγενείς. Και όχι μόνο εμάς ως ιθαγενείς αλλά και εκατομμύρια άλλους που δεν είναι ιθαγενείς: Εργάτες, αγρότες, υπάλληλους, μικρούς εμπόρους, πλανόδιους/ες, εργαζόμενους/ες στο σεξ, άνεργους, μετανάστες/τριες, υποαπασχολούμενους/ες, εργαζόμενους/ες του δρόμου, ομοφυλόφιλους, λεσβίες, τρανς, γυναίκες, νέους, γέρους και παιδιά.
Στην ιστορία της δημόσιας ζωής του ΕΖLN είχαμε γνωρίσει πολλές οργανώσεις και ιθαγενικούς λαούς και είχαμε ευτυχώς σχετιστεί μαζί τους. Το Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο μας είχε δώσει τη δυνατότητα όχι μόνο να γνωρίσουμε και να διδαχθούμε από τους αγώνες και τις αυτόνομες διαδικασίες που προωθούσαν οι ιθαγενικοί λαοί, αλλά και να σχετιζόμαστε με τους υπόλοιπους με αμοιβαίο σεβασμό.
Αλλά επίσης είχαμε γνωρίσει οργανώσεις, συλλογικότητες και πολιτικές-πολιτιστικές ομάδες με σαφή αντικαπιταλιστικό και αριστερό χαρακτήρα. Απέναντι σε αυτές είχαμε διατηρήσει μία σχετική δυσπιστία, απόσταση και σκεπτικισμό. Η σχέση είχε υπάρξει, κυρίως, σχέση συνεχούς… μη επικοινωνίας… και από τις δύο πλευρές.
Αναγνωρίζοντας το καπιταλιστικό σύστημα ως υπεύθυνο του πόνου των ιθαγενών, ο EZLN έπρεπε να αναγνωρίσει ότι δεν ήμασταν εμείς οι μόνοι που βιώναμε πόνο. Ήταν και είναι και όλοι οι άλλοι/ες που συναντούσαμε εδώ και 12 χρόνια. Το να αναγνωρίσουμε την ύπαρξή τους, σήμαινε να αναγνωρίσουμε την ιστορία τους. Καμία από αυτές τις οργανώσεις, ομάδες και συλλογικότητες δεν είχε «γεννηθεί» με τον ΕΖLN, ούτε αντιγράφοντάς τον, ούτε στη σκιά του, ούτε υπό την «προστασία» του. Ήταν και είναι ομαδοποιήσεις με μία δική τους ιστορία αγώνα και αξιοπρέπειας. Μία αντισυστημική αντί-καπιταλιστική πρωτοβουλία έπρεπε όχι μόνο να τις λάβει σοβαρά υπ’ όψιν, αλλά και να οικοδομήσει μία ειλικρινή σχέση μαζί τους, μία σχέση δηλαδή σεβασμού.
Οι σύντροφοι του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου μας είχαν διδάξει ότι η αναγνώριση των διαφορετικών ιστοριών, τρόπων και ορίων είναι η βάση του σεβασμού. Για αυτό και σκεφτόμασταν ότι ήταν δυνατόν να θέσουμε τη σκέψη αυτή και σε άλλες οργανώσεις, ομάδες και συλλογικότητες αντικαπιταλιστικού χαρακτήρα. Η καινούρια πρωτοβουλία μας έπρεπε να βασιστεί στη δημιουργία συμπτώσεων και συμμαχιών με αυτούς τους άλλους, χωρίς αυτό να σημαίνει οργανική ενότητα ή ηγεμονία αυτών ή του EZLN.
6. Κοιτάζοντας ψηλά… σε αυτά που δεν λέγονται.
Όσο εκεί πάνω εξελισσόταν ο αγώνας για τον προεδρικό θώκο, γινόταν όλο και πιο σαφές ότι το πιο σημαντικό από όλα έμενε και θα έμενε ανέγγιχτο: To κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο. Το σύστημα δηλαδή που υπομένουμε σαν ινδιάνικοι λαοί, σαν μεξικάνοι και που δεν αμφισβητούνταν φυσικά από κανέναν από αυτούς που τσακώνονταν εκεί πάνω: Ούτε από το PRI ούτε από το PAN ούτε από το PRD.
Όπως έχει επισημανθεί, όχι μόνο από εμάς, η υποτίθεται «αριστερή» πρόταση (του PRD γενικά και του Ομπραδόρ ειδικότερα), ούτε ήταν ούτε είναι αυτό που λέει ότι είναι. Ήταν και είναι ένα πρόγραμμα διαχείρισης της κρίσης που διασφαλίζει τα κέρδη των μεγαλοϊδιοκτητών και επιχειρεί να ελέγξει την κοινωνική δυσαρέσκεια επιστρατεύοντας οικονομικά βοηθήματα, την κατά το δυνατόν αφομοίωση κινημάτων και των ηγετικών τους μορφών, απειλές και καταστολή. Από την άφιξη του Cardenas Solorzano, τον οποίον διαδέχτηκαν οι Rosario Robles, Λόπες Ομπραδόρ και Alejandro Encinas στην κυβέρνηση της πρωτεύουσας, η πόλη του Μεξικό κυβερνούνταν και κυβερνάται όπως με το PRI, αλλά με τη σημαία του PRD. Άλλαξε το κόμμα αλλά όχι και η πολιτική.
Ο Λόπες Ομπραδόρ όμως έχει κάτι που έλειπε από όλους τους προηγούμενους: Χάρισμα στο λόγο και ικανότητες. Αν ο Cardenas πριν κάποια χρόνια χρησιμοποίησε την κυβέρνηση της πόλης σαν σκαλοπάτι για την προεδρία, το ίδιο έκανε αναμφισβήτητα και ο Ομπραδόρ, αλλά με πολύ περισσότερη επιδεξιότητα και τύχη από τον μηχανικό. Η κυβέρνηση του Vicente Fox, με τις αδεξιότητές της, αποτέλεσε πρώτης τάξης προωθητή και διαφημιστή της υποψηφιότητας του PRD. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, ο Ομπραδόρ θα κέρδιζε τις εκλογές για την προεδρία της δημοκρατίας.
Και δεν κάναμε λάθος. Ο Ομπραδόρ απέσπασε το μεγαλύτερο μέρος των ψήφων ανάμεσα σε όλους όσους φαγώνονταν για την προεδρία. Αν και όχι με την άνεση που είχε προβλέψει, υπερτέρησε ξεκάθαρα και με διαφορά.
Αυτό στο οποίο κάναμε λάθος ήταν ότι πιστέψαμε πως το μέσο της εκλογικής νοθείας ήταν κάτι που ανήκε στο παρελθόν. Θα μιλήσουμε όμως αργότερα για αυτό.
Συνεχίζοντας με την ανάλυσή μας, η άφιξη του Ομπραδόρ και της ομάδας του (που αποτελούνταν από καθαρόαιμους, ξεδιάντροπους ή ντροπιασμένους οπαδούς του Salinas, και διάφορους άλλους αχρείους και ποταπούς τύπους) στην προεδρία της δημοκρατίας, θα σήμαινε την άφιξη μίας κυβέρνησης που, αν και θα φαινόταν αριστερή, θα κυβερνούσε σαν δεξιά (όπως ακριβώς έκανε και κάνει στην κυβέρνηση της πόλης του Μεξικό). Επιπλέον δε, θα το έκανε όντας πλήρως νομιμοποιημένη, συμπαθής και δημοφιλής. Τίποτε όμως από το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο δεν θα πειραζόταν. Όπως είπε ο Ομπραδόρ και η παρέα του: «Θα διατηρούνταν οι μακροοικονομικές πολιτικές».
Όπως σχεδόν κανείς δε λέει, οι «μακροοικονομικές πολιτικές» δεν σημαίνουν τίποτε άλλο από εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης, καταστροφή της κοινωνικής ασφάλισης, ελαστικοποίηση της εργασίας, λεηλασία των κοινοτικών γαιών, αύξηση της μετανάστευσης στις Η.Π.Α., καταστροφή της ιστορίας και της κουλτούρας, καταστολή απέναντι στην κοινωνική δυσαρέσκεια… και ιδιωτικοποίηση του πετρελαίου, της ηλεκτρικής ενέργειας και γενικά των φυσικών πόρων (που, στον λόγο του Λόπεζ Ομπραδόρ, έπαιρνε τη μορφή της «μικτής επένδυσης»).
Η «κοινωνική» πολιτική (οι αναλυτές που πρόσκεινται στον Ομπραδόρ «ξεχνάνε» για μία ακόμη φορά τις ομοιότητες με την «αλληλεγγύη» του Carlos Salinas de Gortari – στην ομάδα του Λόπες Ομπραδόρ γνωστός και ως «ακατονόμαστος») της πρότασης του PRD, μας έλεγαν, θα ήταν εφικτή μειώνοντας το κόστος της κρατικής μηχανής και εξαφανίζοντας (καλό…) τη διαφθορά. Τα λεφτά που θα εξασφαλίζονταν θα αποδίδονταν στις «ευάλωτες τάξεις» (ηλικιωμένοι και ανύπαντρες μητέρες) και για να στηριχθεί η επιστήμη, οι τέχνες κ.τ.λ.
Σκεφτήκαμε τότε: Ο Ομπραδόρ θα κερδίσει τις εκλογές νόμιμα και με την υποστήριξη των μεγάλων επιχειρηματιών, πέρα από την αμέριστη υποστήριξη της προοδευτικής διανόησης, θα συνεχιστεί η διαδικασία καταστροφής του Μεξικού (αλλά με μία «αριστερή» καταστροφή αυτή τη φορά) και κάθε αντίρρηση ή αντίσταση θα θεωρείται πατροναρισμένη από την δεξιά, στην υπηρεσία της δεξιάς, σεκταρισμός, ακρότητα, παιδιάρισμα… σύμμαχος της Μάρθα Σααγούν (εκείνη την περίοδο «ακουγόταν» το όνομα της Μαρθούλας για το χρίσμα της υποψηφιότητας του PAN για την προεδρία – αργότερα η ρετσινιά θα ήταν «σύμμαχος του Καλντερόν») κ.τ.λ., θα καταστέλλεται (όπως το φοιτητικό κίνημα το 1999-2000 ή ο λαός του San Salvador Atenco – ας μην ξεχνάμε ότι όλα ξεκίνησαν από τον δήμαρχο του Texcoco, μέλος του PRD, και τους βουλευτές του PRD στην Πολιτεία του Μεξικό, που σήμερα ζητάνε την απελευθέρωση των κρατούμενων, αν και τη στιγμή εκείνη χαιρέτησαν και υποστήριξαν την αστυνομική καταστολή· όπως οι νέοι που καταστέλλονται από την κυβέρνηση του PRD «του υπερασπιστή του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης», Αλεχάντρο Ενσίνας, μόνο και μόνο επειδή απέκλεισαν κάποιο δρόμο απαιτώντας ελευθερία και δικαιοσύνη για το Ατένκο)· θα δέχεται επίθεση (όπως οι ζαπατιστικές βάσεις στήριξης στο Zinacantan), ή θα συκοφαντείται, θα διώκεται και θα δαιμονοποιείται (όπως η Άλλη Καμπάνια και ο EZLN).
Αλλά η αυταπάτη θα διαλυόταν τη στιγμή που θα φαινόταν ξεκάθαρα πως τίποτε δεν είχε αλλάξει για τους από κάτω. Και τότε θα ερχόταν μία περίοδος αποθάρρυνσης, απελπισίας και απογοήτευσης, σαν να λέμε δηλαδή το ιδανικό περιβάλλον ανάπτυξης του φασισμού…
Εκείνη τη στιγμή θα ήταν απαραίτητη μία αριστερή οργανωτική εναλλακτική. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, τα πρώτα τρία χρόνια διακυβέρνησης θα καθοριζόταν η πραγματική φύση του αποκαλούμενου «Εναλλακτικού Εθνικού Προγράμματος».
Η πρωτοβουλία μας έπρεπε να λάβει υπ’ όψιν αυτά τα δεδομένα και να προετοιμαστεί για μία πορεία όπου τα πάντα θα ήταν εναντίον της (ακόμα και οι γελοιογραφίες) για αρκετά χρόνια, πριν μετατραπεί σε μία πραγματική αριστερή και αντικαπιταλιστική επιλογή.
7. Τι ακολουθούσε; Η Έκτη.
Στα τέλη του 2002, το σχέδιο που θα γινόταν γνωστό αργότερα ως η Έκτη Διακήρυξη της Ζούγκλας Λακαντόνα ήταν λίγο πολύ σχηματοποιημένο: μία νέα πολιτική και ειρηνική πρωτοβουλία των πολιτών. Αντικαπιταλιστική, που όχι μόνο δεν θα αναζητούσε το διάλογο με την εξουσία αλλά θα την έκρινε ανοιχτά και χωρίς προσχήματα. Που θα επέτρεπε την επαφή ανάμεσα στον EZLN και τους άλλους από κάτω, που θα τους άκουγε, που θα πρότασσε τις επαφές με τον απλό και ταπεινό κόσμο. Που θα επέτρεπε τη δημιουργία συμμαχιών με ομάδες, οργανώσεις και συλλογικότητες με την ίδια με εμάς σκέψη, που θα στόχευε μακριά. Που θα ήταν προετοιμασμένη να προχωρήσει μόνη εναντίον όλων (συμπεριλαμβανομένου του προοδευτικού χώρου των καλλιτεχνών, επιστημόνων και διανοούμενων) και διατεθειμένη να αντιμετωπίσει μία κυβέρνηση που θα είχε τη νομιμότητα με το μέρος της. Εν ολίγοις: Να κοιτάμε, να ακούμε, να μιλάμε, να προχωράμε, να αγωνιστούμε, από κάτω… και αριστερά.
Τον Γενάρη του 2003, δεκάδες χιλιάδες ζαπατίστας κατέλαβαν την πόλη του San Cristobal de las Casas. Με ματσέτες (ως φόρο τιμής στους εξεγερμένους του Atenco) και φλεγόμενα ξερά ραβδιά από οκότε φωτίσανε την κεντρική πλατεία της αρχαίας Χόβελ. Μίλησε η ζαπατιστική διοίκηση. Ανάμεσά τους και ο comandante Tacho που προειδοποίησε όσους στοιχημάτιζαν στη λήθη, τον κυνισμό και το συμφέρον: «Κάνετε λάθος, κάτι νέο ετοιμάζεται…».
Εκείνη τη στιγμή, αν και βρισκόταν ακόμη ανάμεσα στις σκιές του πρωινού, η Έκτη Διακήρυξη είχε αρχίσει να περπατάει…
Συνεχίζεται…
Για την Παράνομη Επαναστατική Ιθαγενική Επιτροπή – Γενική Διεύθυνση του EZLN και την Επιτροπή «Έκτη»
Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος
Mεξικό, Αύγουστος - Σεπτέμβριος του 2006
Πρώτο Μέρος: Tα μονοπάτια της Έκτης
Όσο το δυνατόν πιο σύντομα, μιας και έχουμε ήδη μιλήσει πολύ για αυτό το θέμα, θα αναφερθούμε στις διαδικασίες στο εσωτερικό του EZLN που προηγήθηκαν της Έκτης Διακήρυξης:
1. Η προδοσία και η αποσύνθεση της μεξικανικής πολιτικής τάξης.
Στα τέλη Απριλίου του 2001, μετά την Πορεία του Χρώματος της Γης και την υποστήριξη εκατομμυρίων ανθρώπων, από το Μεξικό και απ’ όλο τον κόσμο, στο αίτημα της συνταγματικής αναγνώρισης των δικαιωμάτων και της κουλτούρας των ιθαγενών, η πολιτική τάξη στο σύνολό της ενέκρινε μία αντιμεταρρύθμιση. Αυτό το έχουμε συζητήσει επανειλημμένα, τώρα θέλουμε απλά να επισημάνουμε το πιο βασικό: τα τρία βασικά πολιτικά κόμματα, PRI , PAN και PRD , γύρισαν την πλάτη στο δίκαιο αίτημα των ιθαγενών και μας πρόδωσαν.
Τότε κάτι έσπασε για πάντα.
Αυτό το γεγονός (που προσεκτικά «ξεχνάνε» αυτοί που αντιδρούν στην κριτική που κάνουμε στο σύνολο της πολιτικής τάξης) υπήρξε βασικό για τα επόμενα βήματα του EZLN, τόσο στο εσωτερικό του όσο και προς τα έξω. Από εκείνη τη στιγμή ο ΕZLN πραγματοποιεί έναν απολογισμό του τι πρότεινε, ποιο δρόμο ακολούθησε και τις πιθανές αιτίες αυτής της προδοσίας.
Μέσω δημόσιων και εσωτερικών αναλύσεων, ο EZLN χαρακτήρισε το κοινωνικοοικονομικό μοντέλο που επικρατεί στο Μεξικό ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ. Επεσήμανε ακόμη ότι ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι και η καταστροφή του έθνους- κράτους, πράγμα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αποσύνθεση βασικών πολιτικών φορέων, των μεταξύ τους εξουσιαστικών σχέσεων καθώς και των «μέσων» τους.
Ο EZLN πίστευε μέχρι τότε ότι υπήρχε σε ορισμένους τομείς της πολιτικής τάξης κάποια ευαισθησία, κυρίως δε σε αυτούς που συγκεντρώνονταν γύρω από τον Cuauhtemoc Cardenas Solorzano , (μέσα και έξω από το PRD) και ότι θα ήταν δυνατόν, με κινητοποιήσεις και συμμαχίες μέσα από αυτό το τμήμα, να αποσπάσουμε από τους κυβερνώντες την αναγνώριση των δικαιωμάτων μας ως ιθαγενικών λαών. Για αυτό το λόγο, ένα σημαντικό μέρος των δημόσιων δράσεων του EZLN στόχευε στις συνομιλίες με την πολιτική τάξη, τον διάλογο και την διαπραγμάτευση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Σκεφτόμασταν ότι οι πολιτικοί από πάνω θα καταλάβαιναν και θα ικανοποιούσαν μία διεκδίκηση η οποία είχε απαιτήσει έναν ένοπλο ξεσηκωμό και το αίμα τόσων μεξικάνων. Ότι αυτό θα δρομολογούσε μία διαδικασία διαλόγου και διαπραγμάτευσης με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Ότι έτσι θα μπορούσαμε να «βγούμε» προς τα έξω και να κάνουμε πολιτική με ειρηνικό τρόπο. Ότι με την συνταγματική αναγνώριση θα υπήρχε μία «σκέπη νομιμότητας» που θα προστάτευε τις διαδικασίες αυτονομίας που υιοθετούνται σε διάφορα μέρη του ινδιάνικου Μεξικού και ότι θα δυνάμωνε η οδός του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης ως εναλλακτική για την επίλυση των συγκρούσεων.
Κάναμε λάθος.
Η πολιτική τάξη στο σύνολό της υπήρξε μίζερη, ελεεινή, ποταπή και… ηλίθια. Η απόφαση που πήραν τότε τα τρία βασικά πολιτικά κόμματα (PAN, PRI, PRD) απέδειξε ότι οι υποτιθέμενες διαφορές μεταξύ τους είναι τελείως ψεύτικες. Η «γεωμετρία» της πολιτικής των από πάνω είχε γίνει άνω κάτω. Δεν υπήρχε ούτε αριστερά, ούτε κέντρο, ούτε δεξιά. Τίποτε παρά μόνο μία συμμορία ληστών με το νόμο στο πλευρό τους… και με έναν απίστευτο κυνισμό που εμφανιζόταν στις ζώνες υψηλής τηλεθέασης.
Δεν ξέρουμε αν κάναμε από την αρχή λάθος, αν ήδη το 1994 (όταν ο EZLN επέλεξε να αναλάβει ειρηνικές πρωτοβουλίες) η αποσύνθεση της πολιτικής τάξης ήταν γεγονός (και ο λεγόμενος νεοκαρντενισμός δεν ήταν παρά νοσταλγική ανάμνηση του ’88 ), ή αν σε αυτά τα 7 χρόνια η Εξουσία είχε επιταχύνει τη διαδικασία σήψης των επαγγελματιών πολιτικών.
Από το 1994, άτομα και ομάδες της τότε λεγόμενης «κοινωνίας των πολιτών» μας είχαν πλησιάσει για να μας πούνε ότι ο νεοκαρδενισμός ήταν ειλικρινής, συνεπής και φυσικός σύμμαχος όλων των λαϊκών αγώνων, όχι μόνο του νεοζαπατισμού. Πιστεύουμε ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αυτός ο κόσμος έκανε ό,τι έκανε με καλή πρόθεση.
Ο ρόλος του σημερινού υπαλλήλου του Fox, Cuauhtemoc Cardenas Solorzano, και του γιου του, του ελεεινού Lazaro Cardenas Batel (σημερινού κυβερνήτη ενός Michoacan που ελέγχεται από το εμπόριο ναρκωτικών) στην ιθαγενική αντιμεταρρύθμιση είναι γνωστός. Μαζί με τον μετέπειτα ένθερμο υποστηρικτή του Λόπες Ομπραδόρ, Jesus Ortega, οι γερουσιαστές του PRD ψηφίσαν ένα νόμο που καταγγέλθηκε σαν φάρσα ακόμη και από αντίθετες στους ζαπατίστας ιθαγενικές οργανώσεις. Επιβεβαιώθηκαν κατά αυτό τον τρόπο τα λόγια ενός παλιού αγωνιστή της αριστεράς: «ο Cardenas πέθανε το 1988…». Οι βουλευτές του PRD με τη σειρά τους ενέκριναν μία σειρά από δευτερεύοντες νόμους και ρυθμίσεις που παγίωσαν την προδοσία.
Θέλουμε μονάχα να θυμίσουμε ότι όταν καταγγείλαμε αυτή τη συμπεριφορά του νεοκαρδενισμού, δεχτήκαμε επίθεση από αυτούς ακριβώς που σήμερα παραδέχονται ότι ο Cardenas είναι προδότης (επειδή δεν στήριξε τον Λόπες Ομπραδόρ, φυσικά…). Βέβαια… άλλο είναι να εξαπατάς μερικούς ινδιάνους και άλλο να προδίδεις τον ΑΡΧΗΓΟ. Μας αποκάλεσαν τότε «σεκταριστές» και «περιθωριακούς» και μας κατηγόρησαν ότι με την επίθεση στον Cardenas «οι ζαπατίστας έπαιζαν το παιχνίδι της δεξιάς». Σας θυμίζει κάτι; Και τώρα ο μηχανικός θέλει να γίνει «αριστερός» και επικριτής του ΑΜLΟ… ενώ την ίδια στιγμή εργάζεται για τον επικαρπωτή του Λος Πίνος στην επιτροπή για την οργάνωση των εορταστικών εκδηλώσεων για τα διακόσια χρόνια από την ανεξαρτησία.
Μετά από αυτή την προδοσία εμείς δεν μπορούσαμε να κάνουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα (δεν είμαστε περεντίστες άλλωστε). Με στόχο την ψήφιση του ιθαγενικού νόμου, είχαμε μπει σε μία διαδικασία διαλόγου και διαπραγμάτευσης με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και είχαμε κάνει συμφωνίες, είχαμε δημιουργήσει μία δίοδο επικοινωνίας με την πολιτική τάξη και είχαμε καλέσει ανθρώπους (από το Μεξικό και όλο τον κόσμο) να κινητοποιηθούν μαζί μας προς αυτή την κατεύθυνση.
Στο λάθος μας είχαμε παρασύρει πολύ κόσμο.
Φτάνει πια. Το επόμενο βήμα του EZLN όχι μόνο δεν θα ήταν προς την κατεύθυνση του διαλόγου με τους από πάνω αλλά θα στρέφονταν εναντίον τους… ριζικά. Δηλαδή, το επόμενο βήμα του EZLN θα στρέφονταν ενάντια σε όλους τους πολιτικούς.
2.Ένοπλος αγώνας ή πολιτική και ειρηνική πρωτοβουλία;
Μετά από την αρνητική στάση του ανώτατου εθνικού δικαστηρίου μπροστά στις διαμαρτυρίες και την απροθυμία συμμόρφωσης πολλών ιθαγενικών κοινοτήτων στην αντιμεταρρύθμιση, κάποιοι διανοούμενοι (πολλοί από τους οποίους αργότερα μας κατηγόρησαν ότι δεν στηρίξαμε τον Ομπραδόρ και το PRD στον αγώνα για τον προεδρικό θώκο) έκαναν επανειλημμένα νύξεις και υπόγειες έμμεσες προτροπές για βίαιη δράση. Λίγο πολύ έλεγαν (με δηλώσεις και άρθρα κατά το Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του 2002) ότι για τους ιθαγενείς δεν υπήρχε άλλος δρόμος… Κάποιοι από αυτούς, που σήμερα είναι οργανικά και παθιασμένα μέλη της μετεκλογικής καμπάνιας του Ομπραδόρ, έγραφαν τότε ότι ο EZLN δεν έχει παρά δύο λύσεις: Ή να επαναδιαπραγματευτεί με την κυβέρνηση ή να πάρει πάλι τα όπλα.
Τα διλήμματα που μπαίνουν από τα πάνω (και που τα οικειοποιούνται κάποιοι διανοούμενοι της «αριστεράς») είναι πλαστά. Κοιτώντας βαθιά μέσα μας αποφασίσαμε να μην κάνουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Είχαμε τότε την επιλογή της επιστροφής στις μάχες. Όχι μόνο είχαμε τη στρατιωτική ικανότητα για κάτι τέτοιο αλλά και την κοινωνική νομιμοποίηση… Αλλά η στρατιωτική δράση είναι η κατεξοχήν δράση που εισάγει αποκλεισμούς, το καλύτερο παράδειγμα σεκταρισμού. Σε αυτή έχουν θέση όσοι έχουν πολεμοφόδια, γνώση, την κατάλληλη φυσική και διανοητική κατάσταση και τη διαθεσιμότητα όχι μόνο να σκοτωθούν αλλά και να σκοτώσουν. Εμείς καταφύγαμε σε αυτή γιατί, όπως είπαμε και τότε, δεν μας είχαν αφήσει άλλη επιλογή.
Επιπλέον, είχαμε δεσμευτεί το 1994 να επιμείνουμε στον πολιτικό δρόμο. Όχι απέναντι στην κυβέρνηση αλλά απέναντι στον κόσμο, απέναντι στην «κοινωνία των πολιτών», που όχι μόνο είχε στηρίξει το σκοπό μας, αλλά και είχε συμμετάσχει ενεργά στις πρωτοβουλίες που πήραμε κατά τη διάρκεια των 7 αυτών χρόνων. Αυτές οι πρωτοβουλίες έδωσαν χώρο για τη συμμετοχή όλων, αποκλείοντας μόνο την ατιμία και το έγκλημα.
Σύμφωνα με την εκτίμησή μας, είχαμε δεσμευτεί απέναντι σε αυτόν τον κόσμο. Για αυτό και το επόμενο βήμα μας, σκεφτήκαμε, έπρεπε να κινείται στην ίδια, πολιτική (σημ. των πολιτών) και ειρηνική, λογική.
3. Το δίδαγμα των προηγουμένων πρωτοβουλιών: Να κοιτάμε κάτω.
Ενώ η πολιτική τάξη το 2001 μετέτρεπε την προδοσία της σε νόμο, στις ζαπατιστικές κοινότητες γινόταν ενημέρωση από την αντιπροσωπεία που είχε συμμετάσχει στη λεγόμενη «Πορεία του Χρώματος της Γης». Αντίθετα με αυτό που θα περίμενε κανείς, η ενημέρωση δεν αναφερόταν τόσο σε αυτά που είχαν συζητηθεί και ακουστεί από πολιτικούς, ηγέτες, καλλιτέχνες, επιστήμονες και διανοούμενους, παρά σε όσα είχαμε δει και ακούσει από το Μεξικό των από κάτω.
Η ανάλυσή μας τότε ήταν ταυτόσημη με αυτή που είχαν κάνει οι 5.000 αντιπρόσωποι στη συνέλευση του 1999 καθώς και όσοι συμμετείχαν στην πορεία των 1.111 το 1997. Δηλαδή, ότι υπήρχε μία μερίδα του πληθυσμού που μας απευθυνόταν λέγοντάς μας: «Σας στηρίζουμε στον αγώνα σας για τις ιθαγενικές διεκδικήσεις, αλλά… εμείς; Tι κάνουμε εμείς;» Και αυτή η μερίδα αποτελούνταν από αγρότες, εργάτες, υπάλληλους, γυναίκες, νέους. Κυρίως γυναίκες και νέους, με όλα τα χρώματα αλλά την ίδια ιστορία ταπείνωσης, λεηλασίας, εκμετάλλευσης και καταστολής.
Όχι… δεν τους είδαμε να αποζητάνε τον ένοπλο ξεσηκωμό. Ούτε περιμένανε κάποιον αρχηγό, έναν οδηγό, μία «αχτίδα ελπίδας». Όχι. Τους ακούσαμε και καταλάβαμε ότι περιμένανε να αγωνιστούμε όλοι μαζί για τις συγκεκριμένες ανάγκες και διεκδικήσεις τους, όπως ακριβώς κάνανε αυτοί για τις δικές μας. Κατανοήσαμε ότι όλος αυτός ο κόσμος αποζητούσε έναν άλλο τρόπο οργάνωσης, πολιτικής δράσης, αγώνα.
Η «έξοδος» των 1.111 και των 5.000 μας είχε ανοίξει ακόμη περισσότερο τα αυτιά και τα μάτια, γιατί οι σύντροφοι αυτοί είχαν ακούσει και δει ΑΜΕΣΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ τους από κάτω. Όχι μόνο τις συνθήκες ζωής ατόμων, οικογενειών, ομάδων, συλλογικοτήτων και οργανώσεων, αλλά και την αποφασιστικότητά τους να αγωνιστούν, την ιστορία τους, ένα «αυτός είμαι» και «είμαι εδώ». Και ήταν όλος αυτός ο κόσμος, που δεν είχε καταφέρει ποτέ να επισκεφτεί τις κοινότητές μας, που δεν γνώριζε από πρώτο χέρι την πορεία μας, παρά μόνο αυτά που εμείς είχαμε διηγηθεί. Και δεν ήταν κόσμος που θα τον βρίσκαμε στην πρώτη γραμμή των διάφορων πρωτοβουλιών μέσω των οποίων εμείς οι νεοζαπατίστας ερχόμασταν σε άμεση επαφή με τον κόσμο.
Ήταν κόσμος ταπεινός και απλός που δεν ακουγόταν από κανέναν, και που έπρεπε να τον ακούσουμε… για να μάθουμε, για να γίνουμε σύντροφοι. Το επόμενο βήμα μας έπρεπε να μας φέρει σε επαφή με αυτόν τον κόσμο. Και αν προηγουμένως προσπαθούσαμε να μιλήσουμε και να ακουστούμε, τώρα έπρεπε να ακούσουμε. Και όχι για να σχετιστούμε με αυτόν τον κόσμο συγκυριακά, αλλά μακροπρόθεσμα, σαν σύντροφοι.
Επίσης, αντιληφθήκαμε ότι οι ζαπατιστικές αντιπροσωπείες, κάθε φορά που προχωρούσαν σε κάποια πρωτοβουλία, παρέμεναν απομονωμένες από έναν συγκεκριμένο κύκλο ανθρώπων: Αυτούς που οργανώνανε, που αποφασίζανε πότε, πού και με ποιον έρχονταν σε επαφή οι ζαπατίστας. Δεν κρίναμε αυτούς τους ανθρώπους σαν καλούς ή κακούς, απλά κάναμε αυτή την επισήμανση. Για αυτό και η επόμενη πρωτοβουλία θα έπρεπε να μπορεί να «ανιχνεύσει» αυτούς τους «αποκλεισμούς» από την αρχή, ώστε να είναι σε θέση να τους αποφύγει στη συνέχεια.
Επιπλέον, με ή χωρίς τη θέλησή μας οι «έξοδοι» του ΕΖLN είχαν ευνοήσει την επικοινωνία με ένα συγκεκριμένο τμήμα του πληθυσμού: Την μορφωμένη μεσαία τάξη, διανοούμενους, καλλιτέχνες, επιστήμονες, κοινωνικούς και πολιτικούς «αρχηγούς». Αν βρισκόμασταν σε θέση να διαλέξουμε, στην καινούρια μας αυτή πρωτοβουλία θα έπρεπε να επιλέξουμε ανάμεσα σε αυτόν τον κόσμο και στους πλέον εξαθλιωμένους. Αν έπρεπε να διαλέξουμε, θα διαλέγαμε τους από κάτω και θα φτιάχναμε ένα χώρο συνάντησης με αυτούς.
4. Το «κόστος» τού να είμαστε συνεπείς.
Κάθε συμπέρασμα που βγάζαμε στην εσωτερική μας ανάλυση μας οδηγούσε σε έναν ορισμό, και αυτός με τη σειρά του σε ένα νέο συμπέρασμα. Σύμφωνα με τον τρόπο μας, δεν μπορούσαμε να καλέσουμε τον κόσμο σε μία πρωτοβουλία χωρίς να του πούμε καθαρά τι σκεφτόμασταν και πού θέλαμε να πάμε. Αν κρίναμε ότι είχαμε τελειώσει με την πολιτική τάξη και με τους από πάνω, έπρεπε να το πούμε ξεκάθαρα. Έπρεπε να κάνουμε μια μετωπική και ριζική κριτική ΟΛΗΣ της πολιτικής τάξης και χωρίς εξαιρέσεις (όπως είχαμε διαφοροποιήσει κάποτε τον Cardenas από το PRD), εξηγώντας επαρκώς τους λόγους και τα επιχειρήματά μας για τη στάση μας αυτή. Δηλαδή, να δώσουμε στον κόσμο να καταλάβει ότι κάτι είχε σπάσει οριστικά.
Σκεφτήκαμε τότε (και, όπως φάνηκε, δεν είχαμε άδικο) ότι η μερίδα που τότε είχε υποστηρίξει τον Cardenas Solorzano θα «ξεχνούσε» τις νομοθετικές και διοικητικές κινήσεις του PRD, τις «μεταγραφές» πρώην μελών του PRI, τα κολλητιλίκια με μεγαλοεπιχειρηματίες, τις κατασταλτικές επιθέσεις κυβερνητών του PRD ενάντια σε λαϊκά κινήματα που δεν κινούνταν στην τροχιά του, τη συνένοχη σιωπή του Λόπες Ομπραδόρ μπροστά στην ψηφοφορία της γερουσίας ενάντια στις συμφωνίες του San Andres… και θα ανακήρυττε τον Ομπραδόρ νέο αρχηγό. Για τον Ομπραδόρ θα μιλήσουμε παρακάτω. Αρκεί να πούμε ότι η κριτική μας προφανώς θα τον συμπεριλάμβανε και ότι, όπως αναμενότανε, αυτό θα ενοχλούσε και θα απομάκρυνε τη μερίδα αυτή που είχε κάποτε πλησιάσει τον νεοζαπατισμό.
Αυτή η μερίδα, που αποτελούνταν κατά κύριο λόγο από διανοούμενους, καλλιτέχνες, επιστήμονες και κοινωνικούς «αρχηγούς», συμπεριλάμβανε ακόμη τη λεγόμενη «κοινωνική βάση του PRD» και πολύ κόσμο που, χωρίς να υποστηρίζει ενεργά το PRD, πιστεύει ότι υπήρξε ή υπάρχει ακόμη κάτι που να σώζεται από την μεξικανική πολιτική τάξη. Και όλος αυτός ο κόσμος, μαζί με πολλούς άλλους που δεν προσυπέγραφαν ούτε προσυπογράφουν τις αναλύσεις και τις θέσεις του PRD, είχε δημιουργήσει ένα είδος ασπίδας γύρω από τις ζαπατιστικές κοινότητες. Είχαν κινητοποιηθεί κάθε φορά που δεχόμασταν κάποια επίθεση… εκτός από όταν η επίθεση προήλθε από το PRD.
Η κριτική και η αποστασιοποίησή μας από τον Ομπραδόρ, τον οποίον όλοι αυτοί θεωρούσαν και θεωρούν την εναλλακτική τους για να φτάσουν «πάνω», θα εκλαμβανόταν σαν άμεση κριτική προς τους ίδιους. Τελικά όχι μόνο θα έπαυαν να μας υποστηρίζουν, αλλά θα στρέφονταν και εναντίον μας. Έτσι και έγινε.
Ανάμεσα στους «θριάμβους» αυτών που από τα πανεπιστήμια, τις επιστήμες, τις τέχνες, την κουλτούρα και τα Μ.Μ.Ε. στηρίζουν ανεπιφύλακτα και άκριτα τον Ομπραδόρ (και κάνουν επίδειξη αλαζονείας και δεσποτισμού… και ας μην έχουν ακόμη γίνει κυβέρνηση) ξεχωρίζει και ένας που πέρασε απαρατήρητος: Καταφέρανε να κάνουν αυτό που δεν κατάφερε το χρήμα, οι πιέσεις και οι απειλές… να κλείσουν δηλαδή τους λίγους δημόσιους χώρους που έδιναν βήμα στο λόγο του EZLN. Πρώτα είπαν ψέματα, μετά διαστρέβλωσαν και συκοφάντησαν, μετά περιθωριοποίησαν και, τέλος, εξαφανίσανε το λόγο μας. Τώρα έχουν όλο το πεδίο ελεύθερο για να αποτελέσουν την αηδιαστική ηχώ αυτών που λέει και ξελέει ο Ομπραδόρ, εντελώς απροκάλυπτα πλέον…
Το κόστος όμως δεν θα ήταν μόνο πολιτικό… αλλά και στρατιωτικό. Δηλαδή, η «ασπίδα» θα έπαυε να υπάρχει και η πιθανότητα μίας στρατιωτικής επίθεσης ενάντια στον EZLN θα ήταν όλο και πιο ελκυστική για τους ισχυρούς. Η επίθεση τότε θα είχε χρώμα χακί, μπλε , τρίχρωμο … ή και –όπως τελικά και έγινε– κίτρινο: H προσκείμενη στο PRD κυβέρνηση του Zinacantan επιτέθηκε με όπλα ενάντια σε μία ειρηνική κινητοποίηση των ζαπατιστικών βάσεων στήριξης στις 10 Απρίλη του 2004, ενώ αμέσως μετά οι κίτρινοι παραστρατιωτικοί, κατευθυνόμενοι από το PRD, δημιούργησαν τα πρώτα «δίκτυα πολιτών» για την υποστήριξη του Ομπραδόρ. Άλλη μία… απώλεια μνήμης αυτών που διαμαρτύρονται για την μη στήριξη του PRD από τους Ζαπατίστας.
Τότε ήταν που αποφασίσαμε να διαχωρίσουμε την πολιτικοστρατιωτική οργάνωση από την πολιτική δομή των κοινοτήτων. Αυτό ήταν μία επείγουσα ανάγκη. Η ανάμειξη της πολιτικοστρατιωτικής δομής στις κοινότητες, από ενστικτώδης και αυθόρμητη που ήταν στην αρχή, είχε πλέον μετατραπεί σε εμπόδιο. Ήταν η στιγμή να κάνουμε στην άκρη και να μην παρεμβαίνουμε. Σκοπός όμως δεν ήταν μόνο να αποφύγουμε το ενδεχόμενο η πορεία που είχαν διανύσει οι ζαπατιστικές κοινότητες (με δικό τους κόπο, σκέψη και δημιουργικότητα) να καταστραφεί μαζί με τον EZLN ή να παρεμποδιστεί από αυτόν. Θέλαμε ακόμη το κόστος της κριτικής στην πολιτική τάξη να «πληρωθεί» μόνο από τον EZLN και, κατά προτίμηση, από τον στρατιωτικό του αρχηγό και αντιπρόσωπο.
Αλλά όχι μόνο. Σε περίπτωση που οι ζαπατιστικές κοινότητες θα αποφάσιζαν να κάνουν το βήμα που ο EZLN έκρινε ως απαραίτητο, επείγον και συνεπές, θα έπρεπε να είμαστε έτοιμοι να επιβιώσουμε σε μία ενδεχόμενη επίθεση. Για αυτό και, αργότερα, η Έκτη διακήρυξη της ζούγκλας Λακαντόνα θα ξεκινούσε με έναν κόκκινο συναγερμό, για τον οποίο επί χρόνια προετοιμαζόμασταν.
5. Αντικαπιταλιστική και Αριστερή.
Το βασικό συμπέρασμα όμως στο οποίο καταλήξαμε δεν είχε σχέση με ζητήματα, ας πούμε, τακτικής, αλλά με κάτι πολύ πιο βασικό: Ο υπεύθυνος του πόνου, της αδικίας, της υποτίμησης, της λεηλασίας και των χτυπημάτων με τα οποία ζούσαμε είναι ένα οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και ιδεολογικό σύστημα… το καπιταλιστικό. Το επόμενο βήμα του νεοζαπατισμού θα έπρεπε να καταδεικνύει ξεκάθαρα τον υπεύθυνο όχι μόνο της καταστρατήγησης των δικαιωμάτων και της κουλτούρας των ιθαγενών αλλά και της εκμετάλλευσης της πλειοψηφίας του λαού του Μεξικού. Έπρεπε δηλαδή να είναι μία πρωτοβουλία αντισυστημική. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, αν και όλες οι πρωτοβουλίες του EZLN έτειναν να έχουν αντισυστημικό χαρακτήρα, δεν ορίζονταν ξεκάθαρα ως τέτοιες. Όλες μας οι κινητοποιήσεις γύρω από τα δικαιώματα και την κουλτούρα των ιθαγενών κινούνταν στο πλαίσιο του συστήματος, συχνά δε με σκοπό την οικοδόμηση ενός διαλόγου και θεσμικού πλαισίου εντός της νομιμότητας.
Ο ορισμός του καπιταλισμού ως κύριου υπεύθυνου και εχθρού έφερε και ένα άλλο συμπέρασμα: Έπρεπε να πάμε πιο πέρα από τον ιθαγενικό αγώνα. Όχι μόνο σε επίπεδο διακηρύξεων και διακηρυγμένων σκοπών αλλά και σε επίπεδο οργάνωσης.
Χρειαζόταν… χρειάζεται, σκεφτήκαμε… σκεφτόμαστε, ένα κίνημα που να ενώνει τους αγώνες ενάντια στο σύστημα που μας λεηλατεί, μας εκμεταλλεύεται, μας καταστέλλει και μας υποτιμάει ως ιθαγενείς. Και όχι μόνο εμάς ως ιθαγενείς αλλά και εκατομμύρια άλλους που δεν είναι ιθαγενείς: Εργάτες, αγρότες, υπάλληλους, μικρούς εμπόρους, πλανόδιους/ες, εργαζόμενους/ες στο σεξ, άνεργους, μετανάστες/τριες, υποαπασχολούμενους/ες, εργαζόμενους/ες του δρόμου, ομοφυλόφιλους, λεσβίες, τρανς, γυναίκες, νέους, γέρους και παιδιά.
Στην ιστορία της δημόσιας ζωής του ΕΖLN είχαμε γνωρίσει πολλές οργανώσεις και ιθαγενικούς λαούς και είχαμε ευτυχώς σχετιστεί μαζί τους. Το Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο μας είχε δώσει τη δυνατότητα όχι μόνο να γνωρίσουμε και να διδαχθούμε από τους αγώνες και τις αυτόνομες διαδικασίες που προωθούσαν οι ιθαγενικοί λαοί, αλλά και να σχετιζόμαστε με τους υπόλοιπους με αμοιβαίο σεβασμό.
Αλλά επίσης είχαμε γνωρίσει οργανώσεις, συλλογικότητες και πολιτικές-πολιτιστικές ομάδες με σαφή αντικαπιταλιστικό και αριστερό χαρακτήρα. Απέναντι σε αυτές είχαμε διατηρήσει μία σχετική δυσπιστία, απόσταση και σκεπτικισμό. Η σχέση είχε υπάρξει, κυρίως, σχέση συνεχούς… μη επικοινωνίας… και από τις δύο πλευρές.
Αναγνωρίζοντας το καπιταλιστικό σύστημα ως υπεύθυνο του πόνου των ιθαγενών, ο EZLN έπρεπε να αναγνωρίσει ότι δεν ήμασταν εμείς οι μόνοι που βιώναμε πόνο. Ήταν και είναι και όλοι οι άλλοι/ες που συναντούσαμε εδώ και 12 χρόνια. Το να αναγνωρίσουμε την ύπαρξή τους, σήμαινε να αναγνωρίσουμε την ιστορία τους. Καμία από αυτές τις οργανώσεις, ομάδες και συλλογικότητες δεν είχε «γεννηθεί» με τον ΕΖLN, ούτε αντιγράφοντάς τον, ούτε στη σκιά του, ούτε υπό την «προστασία» του. Ήταν και είναι ομαδοποιήσεις με μία δική τους ιστορία αγώνα και αξιοπρέπειας. Μία αντισυστημική αντί-καπιταλιστική πρωτοβουλία έπρεπε όχι μόνο να τις λάβει σοβαρά υπ’ όψιν, αλλά και να οικοδομήσει μία ειλικρινή σχέση μαζί τους, μία σχέση δηλαδή σεβασμού.
Οι σύντροφοι του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου μας είχαν διδάξει ότι η αναγνώριση των διαφορετικών ιστοριών, τρόπων και ορίων είναι η βάση του σεβασμού. Για αυτό και σκεφτόμασταν ότι ήταν δυνατόν να θέσουμε τη σκέψη αυτή και σε άλλες οργανώσεις, ομάδες και συλλογικότητες αντικαπιταλιστικού χαρακτήρα. Η καινούρια πρωτοβουλία μας έπρεπε να βασιστεί στη δημιουργία συμπτώσεων και συμμαχιών με αυτούς τους άλλους, χωρίς αυτό να σημαίνει οργανική ενότητα ή ηγεμονία αυτών ή του EZLN.
6. Κοιτάζοντας ψηλά… σε αυτά που δεν λέγονται.
Όσο εκεί πάνω εξελισσόταν ο αγώνας για τον προεδρικό θώκο, γινόταν όλο και πιο σαφές ότι το πιο σημαντικό από όλα έμενε και θα έμενε ανέγγιχτο: To κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο. Το σύστημα δηλαδή που υπομένουμε σαν ινδιάνικοι λαοί, σαν μεξικάνοι και που δεν αμφισβητούνταν φυσικά από κανέναν από αυτούς που τσακώνονταν εκεί πάνω: Ούτε από το PRI ούτε από το PAN ούτε από το PRD.
Όπως έχει επισημανθεί, όχι μόνο από εμάς, η υποτίθεται «αριστερή» πρόταση (του PRD γενικά και του Ομπραδόρ ειδικότερα), ούτε ήταν ούτε είναι αυτό που λέει ότι είναι. Ήταν και είναι ένα πρόγραμμα διαχείρισης της κρίσης που διασφαλίζει τα κέρδη των μεγαλοϊδιοκτητών και επιχειρεί να ελέγξει την κοινωνική δυσαρέσκεια επιστρατεύοντας οικονομικά βοηθήματα, την κατά το δυνατόν αφομοίωση κινημάτων και των ηγετικών τους μορφών, απειλές και καταστολή. Από την άφιξη του Cardenas Solorzano, τον οποίον διαδέχτηκαν οι Rosario Robles, Λόπες Ομπραδόρ και Alejandro Encinas στην κυβέρνηση της πρωτεύουσας, η πόλη του Μεξικό κυβερνούνταν και κυβερνάται όπως με το PRI, αλλά με τη σημαία του PRD. Άλλαξε το κόμμα αλλά όχι και η πολιτική.
Ο Λόπες Ομπραδόρ όμως έχει κάτι που έλειπε από όλους τους προηγούμενους: Χάρισμα στο λόγο και ικανότητες. Αν ο Cardenas πριν κάποια χρόνια χρησιμοποίησε την κυβέρνηση της πόλης σαν σκαλοπάτι για την προεδρία, το ίδιο έκανε αναμφισβήτητα και ο Ομπραδόρ, αλλά με πολύ περισσότερη επιδεξιότητα και τύχη από τον μηχανικό. Η κυβέρνηση του Vicente Fox, με τις αδεξιότητές της, αποτέλεσε πρώτης τάξης προωθητή και διαφημιστή της υποψηφιότητας του PRD. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, ο Ομπραδόρ θα κέρδιζε τις εκλογές για την προεδρία της δημοκρατίας.
Και δεν κάναμε λάθος. Ο Ομπραδόρ απέσπασε το μεγαλύτερο μέρος των ψήφων ανάμεσα σε όλους όσους φαγώνονταν για την προεδρία. Αν και όχι με την άνεση που είχε προβλέψει, υπερτέρησε ξεκάθαρα και με διαφορά.
Αυτό στο οποίο κάναμε λάθος ήταν ότι πιστέψαμε πως το μέσο της εκλογικής νοθείας ήταν κάτι που ανήκε στο παρελθόν. Θα μιλήσουμε όμως αργότερα για αυτό.
Συνεχίζοντας με την ανάλυσή μας, η άφιξη του Ομπραδόρ και της ομάδας του (που αποτελούνταν από καθαρόαιμους, ξεδιάντροπους ή ντροπιασμένους οπαδούς του Salinas, και διάφορους άλλους αχρείους και ποταπούς τύπους) στην προεδρία της δημοκρατίας, θα σήμαινε την άφιξη μίας κυβέρνησης που, αν και θα φαινόταν αριστερή, θα κυβερνούσε σαν δεξιά (όπως ακριβώς έκανε και κάνει στην κυβέρνηση της πόλης του Μεξικό). Επιπλέον δε, θα το έκανε όντας πλήρως νομιμοποιημένη, συμπαθής και δημοφιλής. Τίποτε όμως από το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο δεν θα πειραζόταν. Όπως είπε ο Ομπραδόρ και η παρέα του: «Θα διατηρούνταν οι μακροοικονομικές πολιτικές».
Όπως σχεδόν κανείς δε λέει, οι «μακροοικονομικές πολιτικές» δεν σημαίνουν τίποτε άλλο από εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης, καταστροφή της κοινωνικής ασφάλισης, ελαστικοποίηση της εργασίας, λεηλασία των κοινοτικών γαιών, αύξηση της μετανάστευσης στις Η.Π.Α., καταστροφή της ιστορίας και της κουλτούρας, καταστολή απέναντι στην κοινωνική δυσαρέσκεια… και ιδιωτικοποίηση του πετρελαίου, της ηλεκτρικής ενέργειας και γενικά των φυσικών πόρων (που, στον λόγο του Λόπεζ Ομπραδόρ, έπαιρνε τη μορφή της «μικτής επένδυσης»).
Η «κοινωνική» πολιτική (οι αναλυτές που πρόσκεινται στον Ομπραδόρ «ξεχνάνε» για μία ακόμη φορά τις ομοιότητες με την «αλληλεγγύη» του Carlos Salinas de Gortari – στην ομάδα του Λόπες Ομπραδόρ γνωστός και ως «ακατονόμαστος») της πρότασης του PRD, μας έλεγαν, θα ήταν εφικτή μειώνοντας το κόστος της κρατικής μηχανής και εξαφανίζοντας (καλό…) τη διαφθορά. Τα λεφτά που θα εξασφαλίζονταν θα αποδίδονταν στις «ευάλωτες τάξεις» (ηλικιωμένοι και ανύπαντρες μητέρες) και για να στηριχθεί η επιστήμη, οι τέχνες κ.τ.λ.
Σκεφτήκαμε τότε: Ο Ομπραδόρ θα κερδίσει τις εκλογές νόμιμα και με την υποστήριξη των μεγάλων επιχειρηματιών, πέρα από την αμέριστη υποστήριξη της προοδευτικής διανόησης, θα συνεχιστεί η διαδικασία καταστροφής του Μεξικού (αλλά με μία «αριστερή» καταστροφή αυτή τη φορά) και κάθε αντίρρηση ή αντίσταση θα θεωρείται πατροναρισμένη από την δεξιά, στην υπηρεσία της δεξιάς, σεκταρισμός, ακρότητα, παιδιάρισμα… σύμμαχος της Μάρθα Σααγούν (εκείνη την περίοδο «ακουγόταν» το όνομα της Μαρθούλας για το χρίσμα της υποψηφιότητας του PAN για την προεδρία – αργότερα η ρετσινιά θα ήταν «σύμμαχος του Καλντερόν») κ.τ.λ., θα καταστέλλεται (όπως το φοιτητικό κίνημα το 1999-2000 ή ο λαός του San Salvador Atenco – ας μην ξεχνάμε ότι όλα ξεκίνησαν από τον δήμαρχο του Texcoco, μέλος του PRD, και τους βουλευτές του PRD στην Πολιτεία του Μεξικό, που σήμερα ζητάνε την απελευθέρωση των κρατούμενων, αν και τη στιγμή εκείνη χαιρέτησαν και υποστήριξαν την αστυνομική καταστολή· όπως οι νέοι που καταστέλλονται από την κυβέρνηση του PRD «του υπερασπιστή του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης», Αλεχάντρο Ενσίνας, μόνο και μόνο επειδή απέκλεισαν κάποιο δρόμο απαιτώντας ελευθερία και δικαιοσύνη για το Ατένκο)· θα δέχεται επίθεση (όπως οι ζαπατιστικές βάσεις στήριξης στο Zinacantan), ή θα συκοφαντείται, θα διώκεται και θα δαιμονοποιείται (όπως η Άλλη Καμπάνια και ο EZLN).
Αλλά η αυταπάτη θα διαλυόταν τη στιγμή που θα φαινόταν ξεκάθαρα πως τίποτε δεν είχε αλλάξει για τους από κάτω. Και τότε θα ερχόταν μία περίοδος αποθάρρυνσης, απελπισίας και απογοήτευσης, σαν να λέμε δηλαδή το ιδανικό περιβάλλον ανάπτυξης του φασισμού…
Εκείνη τη στιγμή θα ήταν απαραίτητη μία αριστερή οργανωτική εναλλακτική. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, τα πρώτα τρία χρόνια διακυβέρνησης θα καθοριζόταν η πραγματική φύση του αποκαλούμενου «Εναλλακτικού Εθνικού Προγράμματος».
Η πρωτοβουλία μας έπρεπε να λάβει υπ’ όψιν αυτά τα δεδομένα και να προετοιμαστεί για μία πορεία όπου τα πάντα θα ήταν εναντίον της (ακόμα και οι γελοιογραφίες) για αρκετά χρόνια, πριν μετατραπεί σε μία πραγματική αριστερή και αντικαπιταλιστική επιλογή.
7. Τι ακολουθούσε; Η Έκτη.
Στα τέλη του 2002, το σχέδιο που θα γινόταν γνωστό αργότερα ως η Έκτη Διακήρυξη της Ζούγκλας Λακαντόνα ήταν λίγο πολύ σχηματοποιημένο: μία νέα πολιτική και ειρηνική πρωτοβουλία των πολιτών. Αντικαπιταλιστική, που όχι μόνο δεν θα αναζητούσε το διάλογο με την εξουσία αλλά θα την έκρινε ανοιχτά και χωρίς προσχήματα. Που θα επέτρεπε την επαφή ανάμεσα στον EZLN και τους άλλους από κάτω, που θα τους άκουγε, που θα πρότασσε τις επαφές με τον απλό και ταπεινό κόσμο. Που θα επέτρεπε τη δημιουργία συμμαχιών με ομάδες, οργανώσεις και συλλογικότητες με την ίδια με εμάς σκέψη, που θα στόχευε μακριά. Που θα ήταν προετοιμασμένη να προχωρήσει μόνη εναντίον όλων (συμπεριλαμβανομένου του προοδευτικού χώρου των καλλιτεχνών, επιστημόνων και διανοούμενων) και διατεθειμένη να αντιμετωπίσει μία κυβέρνηση που θα είχε τη νομιμότητα με το μέρος της. Εν ολίγοις: Να κοιτάμε, να ακούμε, να μιλάμε, να προχωράμε, να αγωνιστούμε, από κάτω… και αριστερά.
Τον Γενάρη του 2003, δεκάδες χιλιάδες ζαπατίστας κατέλαβαν την πόλη του San Cristobal de las Casas. Με ματσέτες (ως φόρο τιμής στους εξεγερμένους του Atenco) και φλεγόμενα ξερά ραβδιά από οκότε φωτίσανε την κεντρική πλατεία της αρχαίας Χόβελ. Μίλησε η ζαπατιστική διοίκηση. Ανάμεσά τους και ο comandante Tacho που προειδοποίησε όσους στοιχημάτιζαν στη λήθη, τον κυνισμό και το συμφέρον: «Κάνετε λάθος, κάτι νέο ετοιμάζεται…».
Εκείνη τη στιγμή, αν και βρισκόταν ακόμη ανάμεσα στις σκιές του πρωινού, η Έκτη Διακήρυξη είχε αρχίσει να περπατάει…
Συνεχίζεται…
Για την Παράνομη Επαναστατική Ιθαγενική Επιτροπή – Γενική Διεύθυνση του EZLN και την Επιτροπή «Έκτη»
Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος
Mεξικό, Αύγουστος - Σεπτέμβριος του 2006
Έντυπο Νο3 (συνέχεια)
Οι Ζαπατίστας και η Άλλη Καμπάνια: Οι οδοιπόροι της ιστορίας
Εισαγωγή
Αυτό το κείμενο απευθύνεται ειδικά στα μέλη της Άλλης Καμπάνιας και της Έκτης Διακήρυξης και, φυσικά, σε όλους όσοι θα μπορούσαν να έχουν θετική στάση απέναντι στο κίνημά μας.
Αυτές που παρουσιάζουμε εδώ είναι μερικές από τις σκέψεις και τα συμπεράσματα που μοιραστήκαμε με κάποια άτομα, ομάδες, συλλογικότητες και οργανώσεις που είναι μέρος της Άλλης Καμπάνιας. Σύμφωνα με τον «τρόπο» μας στην Άλλη Καμπάνια, πρώτα ακούσαμε το λόγο αυτών των συντρόφων/ισσών και τώρα εκθέτουμε την ανάλυση και τα συμπεράσματά μας.
Η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN άκουσε πολύ προσεκτικά τις απόψεις και τις γνώμες κάποιων συντρόφων/ισσών από την Άλλη Καμπάνια σχετικά με την αποκαλούμενη «μετεκλογική κρίση», τις κινητοποιήσεις σε διάφορα μέρη της χώρας (ιδιαίτερα στην Oaxaca με την APPO και τις κινητοποιήσεις στην Πόλη του Μεξικό για τον AMLO ), καθώς και σχετικά με την Άλλη Καμπάνια. Σε γράμματα, πρακτικά συναντήσεων, συνελεύσεις, ηλεκτρονικές σελίδες, δημόσιες τοποθετήσεις και προσωπικές ή ομαδικές συναντήσεις, κάποια από τα μέλη της Άλλης Καμπάνιας εκφράστηκαν σχετικά με αυτά τα ζητήματα.
Κατά τη διάρκεια εν μέρει του Ιουλίου και ολόκληρο τον Αύγουστο, η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN είχε πολυμερείς συναντήσεις με κάποιους/ες συντρόφους/ισσες από τις 19 πολιτείες της χώρας: Πόλη του Μεξικό, Πολιτεία του Μεξικό, Morelos, Michoacan, Queretaro, Tlaxcala, Puebla, Veracruz, Oaxaca, Guerrero, Jalisco, Hidalgo, Zacatecas, Nuevo Leon, San Luis Potosi, Colima, Nayarit, Guanajuato και Aguascalientes,
Συναντήθηκε ακόμη με κοινωνικές και πολιτικές οργανώσεις που δρουν σε διάφορα μέρη της χώρας και με τους συντρόφους/ισσες από την Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο.
Βάσει των περιορισμένων δυνατοτήτων μας, κάναμε αυτές τις συναντήσεις στα στέκια των συντρόφων/ισσών στην πόλη του Μεξικό και τις πολιτείες Morelos, Michoacan, Queretaro, Tlaxcala και Puebla.
Δεν στάθηκε δυνατό, ούτε όμως και επιδιώξαμε, να μιλήσουμε απευθείας με όλα τα μέλη της Άλλης Καμπάνιας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σε κάποια μέρη να κατηγορηθούμε για «αποκλεισμό» κάποιων. Πάνω σε αυτό έχουμε να πούμε ότι στην Άλλη Καμπάνια αναλογεί σε κάθε ομάδα, συλλογικότητα ή άτομο να αποφασίσει με ποιους επιθυμεί να συνευρεθεί στο πλαίσιο της Άλλης Καμπάνιας, πότε, πώς και για ποιο λόγο. Ενεργοποιώντας το δικαίωμά της αυτό, η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN άκουσε και μίλησε με όσους δέχτηκαν την πρόσκλησή της.
Παρόλα αυτά, αν και επρόκειτο για κλειστές συναντήσεις, οι σκέψεις μας ούτε ήταν ούτε είναι μυστικές. Σε όσους λοιπόν με φροντίδα μας άκουσαν, τους ζητήσαμε να μεταφέρουν και σε άλλους συντρόφους από τις πολιτείες ή τις ομάδες εργασίας τους όλα όσα εμείς, ως Επιτροπή «Έκτη» του EZLN, σκεφτόμαστε. Κάποιοι με ταπεινότητα συμφώνησαν και το έκαναν όπως ακριβώς έπρεπε. Κάποιοι άλλοι εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να προωθήσουν δικές τους εκτιμήσεις σαν να ήταν του EZLN, ή ακόμη εξέδωσαν τα «πρακτικά» τους από τις συναντήσεις με σκοπό να βγάλουν μία επηρεασμένη από τη δική τους σκοπιά εκδοχή αυτών που συζητήθηκαν.
Τα θέματα των συναντήσεων ήταν:
Η εθνική κατάσταση από πάνω, ιδιαίτερα σε σχέση με τις εκλογές.
Η εθνική κατάσταση από κάτω, στον κόσμο που δεν ανήκει στην Άλλη Καμπάνια.
Η κατάσταση της Άλλης Καμπάνιας.
Η πρόταση του EZLN για τη συνέχιση της Άλλης Καμπάνιας.
Κάποιες από τις σκέψεις των συντρόφων/ισσών με τους οποίους βρεθήκαμε, τις υιοθετούμε τώρα ως δικές μας σκέψεις και συμπεράσματα. Παρόλα αυτά είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτό που τώρα επικοινωνούμε και προτείνουμε σε όλους τους συντρόφους μας από την Έκτη και την Άλλη Καμπάνια είναι αποκλειστική ευθύνη της «Έκτης Επιτροπής» του EZLN και ότι μιλάμε ως οργάνωση - μέλος της Άλλης Καμπάνιας.
Όσο για αυτούς που ένοιωσαν αποκλεισμένοι ή περιθωριοποιημένοι, ειλικρινά λυπόμαστε και ζητάμε κατανόηση.
Με τρόπο υποκειμενικό θα παρουσιάσουμε μία σύντομη περιγραφή όλων όσα συνέβησαν στο εσωτερικό του EZLN και οδήγησαν στην Έκτη Διακήρυξη, τον απολογισμό μας (που δεν τον θεωρούμε ΤΟΝ απολογισμό) ένα χρόνο μετά την Έκτη Διακήρυξη και την Άλλη Καμπάνια, την ανάλυση και τη θέση μας για όσα συμβαίνουν από πάνω καθώς και την πρότασή μας για τα επόμενα βήματα της Άλλης Καμπάνιας.
Αυτά που παρουσιάζονται εδώ τα έχουμε λίγο πολύ συζητήσει και με τους συντρόφους/ισσες της Παράνομης Επαναστατικής Ιθαγενικής Επιτροπής του EZLN άρα αντιπροσωπεύουν όχι μόνο την Επιτροπή «Έκτη» αλλά και τη διοίκηση του Εθνικοαπελευθερωτικού Ζαπατιστικού Στρατού.
Αυτά.
Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος
Μεξικό, Σεπτέμβριος 2006
Εισαγωγή
Αυτό το κείμενο απευθύνεται ειδικά στα μέλη της Άλλης Καμπάνιας και της Έκτης Διακήρυξης και, φυσικά, σε όλους όσοι θα μπορούσαν να έχουν θετική στάση απέναντι στο κίνημά μας.
Αυτές που παρουσιάζουμε εδώ είναι μερικές από τις σκέψεις και τα συμπεράσματα που μοιραστήκαμε με κάποια άτομα, ομάδες, συλλογικότητες και οργανώσεις που είναι μέρος της Άλλης Καμπάνιας. Σύμφωνα με τον «τρόπο» μας στην Άλλη Καμπάνια, πρώτα ακούσαμε το λόγο αυτών των συντρόφων/ισσών και τώρα εκθέτουμε την ανάλυση και τα συμπεράσματά μας.
Η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN άκουσε πολύ προσεκτικά τις απόψεις και τις γνώμες κάποιων συντρόφων/ισσών από την Άλλη Καμπάνια σχετικά με την αποκαλούμενη «μετεκλογική κρίση», τις κινητοποιήσεις σε διάφορα μέρη της χώρας (ιδιαίτερα στην Oaxaca με την APPO και τις κινητοποιήσεις στην Πόλη του Μεξικό για τον AMLO ), καθώς και σχετικά με την Άλλη Καμπάνια. Σε γράμματα, πρακτικά συναντήσεων, συνελεύσεις, ηλεκτρονικές σελίδες, δημόσιες τοποθετήσεις και προσωπικές ή ομαδικές συναντήσεις, κάποια από τα μέλη της Άλλης Καμπάνιας εκφράστηκαν σχετικά με αυτά τα ζητήματα.
Κατά τη διάρκεια εν μέρει του Ιουλίου και ολόκληρο τον Αύγουστο, η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN είχε πολυμερείς συναντήσεις με κάποιους/ες συντρόφους/ισσες από τις 19 πολιτείες της χώρας: Πόλη του Μεξικό, Πολιτεία του Μεξικό, Morelos, Michoacan, Queretaro, Tlaxcala, Puebla, Veracruz, Oaxaca, Guerrero, Jalisco, Hidalgo, Zacatecas, Nuevo Leon, San Luis Potosi, Colima, Nayarit, Guanajuato και Aguascalientes,
Συναντήθηκε ακόμη με κοινωνικές και πολιτικές οργανώσεις που δρουν σε διάφορα μέρη της χώρας και με τους συντρόφους/ισσες από την Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο.
Βάσει των περιορισμένων δυνατοτήτων μας, κάναμε αυτές τις συναντήσεις στα στέκια των συντρόφων/ισσών στην πόλη του Μεξικό και τις πολιτείες Morelos, Michoacan, Queretaro, Tlaxcala και Puebla.
Δεν στάθηκε δυνατό, ούτε όμως και επιδιώξαμε, να μιλήσουμε απευθείας με όλα τα μέλη της Άλλης Καμπάνιας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σε κάποια μέρη να κατηγορηθούμε για «αποκλεισμό» κάποιων. Πάνω σε αυτό έχουμε να πούμε ότι στην Άλλη Καμπάνια αναλογεί σε κάθε ομάδα, συλλογικότητα ή άτομο να αποφασίσει με ποιους επιθυμεί να συνευρεθεί στο πλαίσιο της Άλλης Καμπάνιας, πότε, πώς και για ποιο λόγο. Ενεργοποιώντας το δικαίωμά της αυτό, η Επιτροπή «Έκτη» του EZLN άκουσε και μίλησε με όσους δέχτηκαν την πρόσκλησή της.
Παρόλα αυτά, αν και επρόκειτο για κλειστές συναντήσεις, οι σκέψεις μας ούτε ήταν ούτε είναι μυστικές. Σε όσους λοιπόν με φροντίδα μας άκουσαν, τους ζητήσαμε να μεταφέρουν και σε άλλους συντρόφους από τις πολιτείες ή τις ομάδες εργασίας τους όλα όσα εμείς, ως Επιτροπή «Έκτη» του EZLN, σκεφτόμαστε. Κάποιοι με ταπεινότητα συμφώνησαν και το έκαναν όπως ακριβώς έπρεπε. Κάποιοι άλλοι εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να προωθήσουν δικές τους εκτιμήσεις σαν να ήταν του EZLN, ή ακόμη εξέδωσαν τα «πρακτικά» τους από τις συναντήσεις με σκοπό να βγάλουν μία επηρεασμένη από τη δική τους σκοπιά εκδοχή αυτών που συζητήθηκαν.
Τα θέματα των συναντήσεων ήταν:
Η εθνική κατάσταση από πάνω, ιδιαίτερα σε σχέση με τις εκλογές.
Η εθνική κατάσταση από κάτω, στον κόσμο που δεν ανήκει στην Άλλη Καμπάνια.
Η κατάσταση της Άλλης Καμπάνιας.
Η πρόταση του EZLN για τη συνέχιση της Άλλης Καμπάνιας.
Κάποιες από τις σκέψεις των συντρόφων/ισσών με τους οποίους βρεθήκαμε, τις υιοθετούμε τώρα ως δικές μας σκέψεις και συμπεράσματα. Παρόλα αυτά είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτό που τώρα επικοινωνούμε και προτείνουμε σε όλους τους συντρόφους μας από την Έκτη και την Άλλη Καμπάνια είναι αποκλειστική ευθύνη της «Έκτης Επιτροπής» του EZLN και ότι μιλάμε ως οργάνωση - μέλος της Άλλης Καμπάνιας.
Όσο για αυτούς που ένοιωσαν αποκλεισμένοι ή περιθωριοποιημένοι, ειλικρινά λυπόμαστε και ζητάμε κατανόηση.
Με τρόπο υποκειμενικό θα παρουσιάσουμε μία σύντομη περιγραφή όλων όσα συνέβησαν στο εσωτερικό του EZLN και οδήγησαν στην Έκτη Διακήρυξη, τον απολογισμό μας (που δεν τον θεωρούμε ΤΟΝ απολογισμό) ένα χρόνο μετά την Έκτη Διακήρυξη και την Άλλη Καμπάνια, την ανάλυση και τη θέση μας για όσα συμβαίνουν από πάνω καθώς και την πρότασή μας για τα επόμενα βήματα της Άλλης Καμπάνιας.
Αυτά που παρουσιάζονται εδώ τα έχουμε λίγο πολύ συζητήσει και με τους συντρόφους/ισσες της Παράνομης Επαναστατικής Ιθαγενικής Επιτροπής του EZLN άρα αντιπροσωπεύουν όχι μόνο την Επιτροπή «Έκτη» αλλά και τη διοίκηση του Εθνικοαπελευθερωτικού Ζαπατιστικού Στρατού.
Αυτά.
Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος
Μεξικό, Σεπτέμβριος 2006
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
